Νίκος Ξυλούρης - Πότε θα Κάνει Ξαστεριά

Κρι-Κρι Το αγρίμι της Κρήτης

Το αγρίμι της Κρήτης είναι αυτό το πανέμορφο, γρηγορότατο και περήφανο ζώο που κινδύνευσε να εξαφανιστεί. Στη δεκαετία του 1960 υπολογίζετο ότι ζούσαν γύρω στα 200 ζώα. Την εποχή εκείνη υπηρετούσε στα Χανιά ως εισαγγελέας εφετών ο Γεώργιος Γιαννακόπουλος και αφύπνισε για τη διάσωση του θησαυρού των Λευκών Ορέων. Ύστερα από τις ενέργειες του ανθρώπου αυτού, καθώς και τις επαρχίας Σφακίων, με το Β.Δ. 781/1962 ανακηρυχθηκε εθνικός δρυμός μια έκταση 48500 στρέματα . Στην εποχή μας ο αριθμός αυτού του ζώου φτάνει τις 2000. Υπολογίζεται ότι το φαράγγι της Σαμαριάς, όπου απαντάται το αγρίμι δημιουργήθηκε πριν 14000000 χρόνια. Τώρα έχει πλουσιότατη βλάστηση και τοπία που μοιάζουν με ζωγραφικούς πίνακες.

Το μήκος του είναι μέχρι 1,30-1,40 μέτρα και το αρσενικό φτάνει τα 40 κιλά. Το θηλυκό γίνεται μικρότερο και τα νύχια του είναι όπως της κατσίκας, με την οποία συγγενεύει και με την οποία διασταυρώνεται.

Έχουν χρώμα καφετί, το οποίο, κατά την εποχή του ζευγαρώματος τον Οκτώβριο και Νοέμβριο, γίνεται ανοιχτότερο. Στα 10 χρόνια, εποχή κατά την οποία αρχίζει το γήρας το χρώμα τους ανοίγει και πάλι. Έχουν μεγάλο γένι. Το αγρίμι μπορεί να πηδήξει και πάνω από 8 μέτρα.

Είναι φυτοφάγο μηρυκαστικό, αρτιοδάχτυλο. Τα κέρατα του αρσενικού φτάνουν το 1 μέτρο. Στη ράχη τους έχουν μια σκούρα καφετί γραμμή από το κεφάλι μέχρι την ουρά. Η κύησή τους κρατά 5 μήνες. Το αγρίμι της Κρήτης, το επονομαζόμενο κρι-κρι, είναι το πιο χαρακτηριστικό ζώο της κρητικής πανίδας και αποτέλεσε από αρχαιοτάτων χρόνων σύμβολο κρητικής λεβεντιάς. Στην Κρήτη το συναντάμε σε απόκρημνους βράχους και γκρεμούς φαραγγιών, όπου σκαρφαλώνοντας βρίσκει χόρτα και χαμόδεντρα από τα οποία διατρέφεται.

Παλαιοί βοσκοί λένε ότι ο ιδανικότερος τόπος για τ’ αγρίμι, είναι το φαράγγι της Αγίας Ειρήνης. Έχει την ικανότητα να προσαρμόζεται και από πλευράς χρώματος με το φυσικό του περιβάλλον. Παρά το πολυγαμικό του χαρακτήρα του, το αρσενικό παρουσιάζει μοναχική συμπεριφορά κατά την εποχή του ζευγαρώματος. Ο αίγαγρος θεωρείτε πρόγονος της κατσίκας, την ξεπερνά όμως σε μέγεθος φτάνοντας το 1,5 μέτρο μήκος και τα 80 κιλά βάρος.Χαρακτηριστικά είναι τα μεγάλα τοξοειδή κέρατα που φτάνουν μέχρι 1,20μ. μήκος. Δυστυχώς το κυνήγι του, αν και απαγορεύεται, έχει φέρει τους πληθυσμούς του ζώου αυτού σε οριακή κατάσταση. Τώρα πια το είδος του είναι κάτω από την κρατική προστασία στους Εθνικούς δρυμούς, όπως είναι το φαράγγι της Σαμαριάς.

Tο αγρίμι δεν αφανίστηκε, κακοποιήθηκε, όμως, το όνομά του με το παρατσούκλι «κρι-κρι». Η ονομασία Κρι-Κρι λέγεται ότι του δόθηκε από τους Αμερικάνους όταν το 1950 ένας Κρητικός, πρόεδρος της κοινότητας Επανοχωρίου, έπιασε ένα μικρό αγρίμι και θέλησε να το κάνει δώρο στον πρόεδρο των Η.Π.Α. Τρούμαν. Το μικρό αγρίμι αποτέλεσε στολίδι του ζωολογικού κήπου της αμερικανικής πρωτεύουσας, όπου και μεταφέρθηκε με αεροπλάνο.

Αναπαραστάσεις σε ανάγλυφα του μινωικού πολιτισμού πιστοποιούν την σε άλλες εποχές ευημερία του ζώου σε όλα τα μέρη της Κρήτης. Στα κέρατά του προσέδιδαν κάποια ιερότητα και έχουν έρθει στο φως μέσα από ανασκαφικές δραστηριότητες. Ο αίγαγρος είναι από τα ζώα που παρουσιάζουν έντονο φυλετικό διμορφισμό. Στην κοινωνική τους οργάνωση μελετητές συνάντησαν ιεραρχία, τα θηλυκά ζουν σε αγέλες μέχρι και 20 μέλη, ενώ τα αρσενικά ζουν μοναχικά.

Η γιαγια η Αθηνα η σφακιανη

Εχω ένα κολλημα με τις φωτογραφίες.....ιδιαιτερα των δικών μου.
Οταν τις βλέπω με πιανουν τα κλαματα.
Σκαλιζοντας τα παλια άλμπουμ βρηκα αυτη της γιαγιας της Αθηνας της σφακιανης στην οποια μοιαζω καταπληκτικα ιδιως στα ματια......εχω ακομα γυρω τους και τους μαυρους κυκλους που είχε.
Δεν τη γνωρισα.........μολις γεννηθηκα πεθανε.
Ηταν ομως μια γυναικα που μεγαλωσε 4 παιδια μονη της καθως ο παππους ο Σωτηρης πεθανε πολύ νεος απο φυματιωση που θεριζε εκεινα τα χρονια.
Και τα μεγαλωσε, τα σπουδασε με τη βελονα στο χερι, ραβοντας με το φως της λαμπας του πετρελαίου τα κοστουμια των χρηματιστων της Σοφοκλεους στο ενα και μοναδικό δωματιο που έμενε με τα παιδια της... Αριστειδου 10.
Τεσσερα παιδια....τη θεια Βουλα,το θειο Γιωργο,τη θεια Κατινα και τη μαμα μου.........ειχε και μια μικρουλα την Ελενιτσα που έπεσε τεσσαρων χρονων απο τη σκαλα και σκοτωθηκε...........απο τοτε φορεσε μαυρα και δεν τα ξαναβγαλε μεχρι που πεθανε.
Πεθανε απο την καρδια της στο Ελπίς και, απο οσο μου έλεγε η μαμα μου μεχρι να κλείσει τα ματια της ειχε καρφωμενο το βλέμα της εξω απο το παραθυρο στο σταυρο του τρουλου της εκκλησιας που ήταν εκει κοντα.....
τί θελω και τα θυμαμαι τωρα........

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΜΕ ΥΓΕΙΑ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΟΛΑ ....ΤΑ ΑΛΛΑ ΘΑ ΕΡΘΟΥΝ!!!!!

Καλώς όρισα...καλώς σας βρήκα!!!!!!!!!

 

98 χρόνια από την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα

απο το
http://librodoro.http://www.blogger.com/img/blank.gifblogspot.com


Σαν σήμερα, την 1η Δεκεμβρίου 1913 έγινε η επίσημη ανακήρυξη της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα. Υψώθηκε η ελληνική σημαία στο φρούριο του Φιρκά, και ο πόθος της Ένωσης, που πληρώθηκε με σκληρούς αγώνες και ποταμούς αίματος, έγινε πια πραγματικότητα.
Λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους όπως πολύ εύστοχα ειπώθηκε, είναι καταδικασμένοι να την επαναλάβουν.
Μέσα στο πνεύμα της φράσης αυτής, που κινείται μεταξύ εθνικής επιταγής και εξορκισμού, υπενθιμίζουμε αυτό το επετειακό ιστορικό γεγονός, μια που σήμερα συμπληρώνονται 98 χρόνια από την επίσημη Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.
Προς απογοήτευση όλων εκείνων των σκοτεινών δυνάμεων που απεργάζονται σχέδια περί δήθεν αυτονομίας, απαντά η ίδια η Ιστορία...
Το Νησί μας, έγραφε στην 87η επέτειο, το 2000, ο καταξιωμένος συντοπίτης μας ιστορικός και συγγραφέας Γιώργος Παναγιωτάκης «είναι πολύμορφα σημαδεμένο από το χρόνο και την Ιστορία. Ρωμαίοι, Σαρακηνοί, Γενουάτες, Βενετοί, Τούρκοι και Γερμανοί στηριζόμενοι στη λογική της υπεροχής τους χρησιμοποιούν τους θαλάσσιους και εναέριους δρόμους και μακριά από φραγμούς και ηθικές αναστολές την καταλαμβάνουν.
Τα πέτρινα χρόνια της προτελευταίας κατοχής καλύπτουν το χρονικό διάστημα 1669-1898, και σηματοδοτούνται από πλήθος επαναστατικών εξεγέρσεων, κινημάτων και αψιμαχιών, κατά του Τούρκου δυνάστη. Ο ζυγός βαρύς. Τα μέτρα του κατακτητή σκληρά. Η συμπεριφορά απάνθρωπη. Τα δεινά αβάστακτα. Οι φορολογίες εξαντλητικές.
Από κάποιες ρωγμές που δημιουργούν αυτές οι πιεστικές καταστάσεις εκτινάσσεται ο θυμός και οι ηφαιστειακές εκρήξεις της κρητικής ψυχής. Η περιπετειώδης πορεία του κρητικού λαού στο διάβα του χρόνου, γέννησε μέσα τις τρίδυμες και ομογάλακτες λέξεις Ελευθερία - Θάνατος - Ένωση.
Χτυπημένες και οι τρεις ομοούσιες αυτές λέξεις στο αμόνι των αγώνων και των θυσιών, έχουν κατασταλάξει ως ειδικό βάρος μέσα στην ψυχή του κρητικού, κι έχουν φωλιάσει ως ιερό πάθος μέσα του. Ακολουθούν άλλωστε το δρόμο που έχουν χαράξει οι ένδοξες πατρογονικές καταβολές. Στις πυκνές εξεγέρσεις και το τακτικό ξεκήκωμα, δε στάθηκε εμπόδιο η υπεροχή του κατακτητή, οι υπερπολαπλάσιες δυνάμεις του και ο μέχρι οδόντων εξοπλισμός του. Αλλά και οι εξεγέρσεις αυτές δεν ήταν πράξεις παραλογισμού, έπαρσης ή αλαζονείας. Αποτελούσαν το προσάναμμα στο θυσιαστήριο της αδούλευτης σκέψης και μια συνειδητή προσφορά στον τομέα των πνευματικών αξιών. Η μια επανάσταση διαδέχεται την άλλη. Ο αγώνας για τη λευτεριά μακρύς και σκληρός. Κι εδώ ταιριάζει ο στίχος του ποιητή, για τον κρητικό που παλεύει και αγωνίζεται. Και πα στην πέτρα της σιωπής τα νύχια του ακονίζει, μονάχος κι αβοήθητος της λευτεριάς ταμένος».

Γραμβουσα

Περσι μια αναπάντεχη αδιαθεσια ενος συγγενούς μας στο Καστέλι Κισσάμου άλλαξε τα σχεδια μας και μπαινοντας στο καραβακι μετα το Μαυρο Μωλο βρεθηκαμε στη Γραμβουσα
Ενας μοναδικής ομορφιας και αγριοτητας τοπος που σε αφήνει άφωνο!


Την ιστορία της σας την παραθετω από το πολύ καλο
http://sadentrepese.blogspot.com

Το 1825 η Γραμβούσα ήταν από τα λίγα ελεύθερα μέρη της Ελλάδος και το μοναδικό στην Κρήτη. Το κάστρο της Γραμβούσας περνούσε πάλι σε χέρια ελληνικά, στις 9 Αυγούστου, το ίδιο έγινε ένα χρόνο αργότερα και με το φρούριο της Κισάμου. Ο Δημήτριος Καλλέργης με 300 άνδρες, κατόρθωσε να το καταλάβει, παρότι εκείνα τα δύσκολα χρόνια ο Μουσταφά Πασάς έλεγχε την κατάσταση στην Κρήτη.
Η Γραμβούσα για τα επόμενα 2-3 χρόνια έγινε το ορμητήριο των επαναστατών, που για να ζήσουν αναγκάστηκαν να στραφούν στην πειρατεία. Δύσκολα περνούσε τουρκικό αλλά και ευρωπαϊκό καράβι, δίχως να το κουρσέψουν, το ίδιο έκανα και σε όλα τα παράλια χωριά της Κρήτης. Ελεύθερη Γραμβούσα λοιπόν και αυτό στάθηκε αφορμή όλο και περισσότεροι Έλληνες και Κρητικοί, να βρουν καταφύγιο στο νησάκι μας. Είχε μάλιστα σε αυτά τα δύσκολα χρόνια και σχολείο για τα παιδιά των "Γραμβουσιανών" με δάσκαλο τον επίσκοπο Αρδαμερίου Ιγνάτιο. Μάλιστα ο ίδιος ο επίσκοπος εγκαινίασε και μια εκκλησία που την έφτιαξαν οι πειρατές με πρωτοβουλία του προηγούμενου της Γωνιάς Παρθένιου προς τιμήν της "Παναγιάς της Κλεφτρίνας", προστάτιδα των πειρατών. Από την πειρατεία αποκτήσουν χρήματα και θησαυρούς, μάλιστα όπως λέει η ιστορία, τα αξιοποίησαν αγοράζοντας την γολέτα "Περικλής", το περίφημο πλοίο του Τομπάζη που τον μετέφερε στην Κίσαμο στις 25 Μαΐου του 1823 σαν Αρμοστή. Έτσι τώρα στην Γραμβούσα θα ερχόταν ευκολότερα τρόφιμα και εφόδια.
Η προσωρινή διοίκηση του νησιού την είχε το "Κρητικό συμβούλιο" που αποτελούντο από τους Χάλη Βασίλειο πρόεδρο και τα μέλη Μαρτιμιανό Περάκη, Δημήτριο Βλαστό, Νίκο Παπαδάκη, Ιωάννη Ξάνθο, Βασίλη Ιωαννίδη και γραμματέα τον Αντώνη Ποθητό. Έφτιαξαν και σφραγίδες που φυλάσσονται στην εθνολογική και ιστορική εταιρεία της Ελλάδος, Σφραγίς της νήσου Γραμβούσης, και σφραγίδα του Κρητικού Συμβουλίου.
Στην μάχη για να μείνει έστω αυτό το κομμάτι της Κρήτης ελεύθερο, έπεσαν πολλοί πατριώτες, ανάμεσα σε αυτούς και ο περίφημος Ασκυφιώτης Μάρκος Μπούζος (Μανιάς) που το παρακάτω τραγούδι άκουσε για αυτόν και συνέλεξε το 1934 ο περιηγητής Pashley κατά την περιήγηση του στο υποδουλο νησί.

Τρεις αντρειομένοι πορπατούν
την Κρήτη την καιεμένη
σαν εξάδελφοι κ' αδελφοί
σα φίροι πιστευμένοι

σαν ήσαν απο μια κοιλιά
σα φάγα ένε γάρα
ετζι αγαπηθήκανι
περίσσια και μεγάρα

τον ένα λεγα Ξέπαπά
τον άρρο Μπουζο-Μάρκο
κ'ο Καπιτάνι Παναγής
απού φυράγη στο Κάστρο

Μα αυτοί αποφασίσανι
την Γραμβούσα να πατήσουν
κ' εις την Γραμβούσα της Τουρκιάς
ένα να μην αφήσουν

ο Μπούζο-Μάρκος έβγανε
πρώτος εις το μπιντένι
κ'εφτά 'νομάτους έκοψε
μόνο με το μαχαίρι

μα αλλάσΘε απάνω, μπρε παιδιά
στους Τούρκους να γιουργιάρω
διατί δεν βγαίνω 'γω ΄π εδά
όξω και να 'ποθάνω