3 Σεπτεμβρίου 2009 στο Κλήμα Αλικάμπου

Εορτασμός της επετείου της 3ης Σεπτεμβρίου 1895




Εκδήλωση μνήμης γιά τους ένοπλους πρωτοπόρους προγόνους μας διοργάνωσε, γιά πρώτη φορά φέτος, στις 3 Σεπτεμβρίου στη θέση Κλήμα ο Δήμος Κρυονερίδας με πρωτοβουλία του Δημάρχου κ. Γρηγ Μαρκάκη.
Στις 3|9|1895,ως γνωστόν, στο Κλήμα Αλικάμπου συγκεντρώθησαν ένοπλοι επαναστάτες της Δυτικής Κρήτης με συνέπεια την απ αρχή της απελευθέρωσης της Νήσου.
Το πρόγραμμα περιελάμβανε:
18.30 Αγιασμό στο νεοεγειρόμενο, υπό των Αλικαμπιωτών,λιτό μνημείο
Την επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο τέλεσαν οι ιερείς του Αλικάμπου, κωλυομένου του μητροπολιτου Κυδωνίας και Αποκορώνου. Παρεβρέθησαν και κατέθεσαν στεφάνια σχεδόν όλοι οι Δήμαρχοι της επαρχίας Αποκορώνου, ο Αντινομάρχης κ. Κωστ Γύπαρης και οι Βουλευτές Βολουδάκης και ο Χρ. Μαρκογιαννάκης δι¨αντιπροσώπου του.
18.45 Ο Δήμαρχος Κρυονερίδας κ. Γρηγ. Μαρκάκης και ο εκπρόσωπος του ιδρύματος Αγ.Σοφία απηύθυναν χαιρετισμό.
18.50 Ο κύριος ομιλητής Νικόλαος Ξεν. Γρυλλάκης, Μαθηματικός- Συγγραφέας, από τον Αλίκαμπο, ανέπτυξε τα ιστορικά γεγονότα που διεδραματίσθηκαν στο Κλήμα τις 3|9|1895
Αναφέρθηκε στη μεγάλη ιστορική σημασία αυτού του γεγονότος που υπήρξε η τελευταία και τυχερή απελευθερωτική επανάσταση,και τόνισε το χρέος που έχομε να τιμούμε αυτούς που μας χάρισαν τ¨αγαθά της ελευθερίας που εμείς καρπούμεθα τώρα.
Μπορεί τα σύμβολα να είναι τροφή γιά τη ψυχή του λαού αλλά η ελευθερία κερδίζεται με αγώνες και θυσίες.
Σαν επιστέγασμα της εκδήλωσης αυτής στη πλατεία του χωριού προσεφέρθη μπουφές με διάφορα εδέσματα κυρίως βραστό και άφθονο κρασί προσφορά του Δήμου Κρυονερίδας και των κτηνοτρόφων της περιοχής
Ετσι τέλειωσε μια ωραία εκδήλωση που τιμά τους Αποκορωνιώτες και που μας έκανε όλους υπερήφανους σαν Ελληνες και Κρήτες.


Σημείωση:
Ως Ελλην και Κρητικός είχα βάλει στοχο, τα τελευταία χρόνια, την καθιέρωση αυτής της τοπικής Εθνικής εορτής κάθε χρόνο στις 3 Σεπτεμβρίου. Θεωρώ καθήκον και υποχρέωση μου να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ σ¨όλους αυτούς που με οποιοδήποτε τρόπο με βοήθησαν στην πραγματοποίηση αυτού του σκοπού και κυρίως στον Δήμαρχο Κρυονερίδας κ. Μαρκάκη που τελευταία μου συμπαραστάθηκε στην υλοποίηση αυτού του οράματος μου
Τελειώνοντας εύχομαι η εκδήλωση αυτή τα επόμενα χρόνια να είναι αρτιώτερα προετοιμασμένη και με ευρύτερη συμμετοχή των κατοίκων της Δυτικής Κρήτης, όλοι μας το οφείλομε στους πρωτοπόρους προγόνους μας.

28|9|2009 Νικόλαος. Ξεν. Γρυλλάκης


Ο Δήμαρχος Κρυονερίδας κ. Μαρκάκης καταθέτει στεφάνι στο μνημείο


Ο κεντρικός ομιλητής κ. Νικόλαος Ξεν.Γρυλλάκης στο βήμα


Ο κ. Νικ. Γρυλλάκης καταθέτει στεφάνι στο μνημείο


Από αριστερά προς τα δεξια οι κ.κ. Νικ.Ξ.Γρυλλάκης, ο δήμαρχος Κρυονερίδας
κ. Μαρκάκης και ο υπεύθυνος της βιβλιοθήκης Αλικάμπου κ. Ανδρ.Τζανουκάκης

Αντε να κατεβαινουμε στην πατριδα!!!!!!!

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

"Από τον κ. Μακριδάκη, πρόεδρο του συλλόγου Φρεδιανών Αθήνας, έλαβα ,ως επιστημονικός συνεργάτης της εφημερίδας « ΦΩΝΗ του ΑΠΟΚΟΡΩΝΟΥ» κείμενο αναφερόμενο στο Μακεδονικό έπος και τη συμβολή των Κρητώνς΄αυτό. Ευχαριστούμε τον κ. Μακριδάκη γιά την αποστολή του κειμένου το οποίο με χαρά δημοσιεύομε αυτούσιο διότι συμβάλλει στην εξύψωση του πολιτιστικού επιπέδου της επαρχίας μας που είναι και ο βασικός προορισμός της κυκλοφορίας της. Ο κατάλογος ,που μας απεστάλει επίσης ,των συνεπαρχιωτών μας που έλαβαν μέρος ως εθελοντές στο Μακεδονικό αγώνα έχει υποστεί αλλαγή στην παρουσίαση του και μόνο γιά εξοικονόμηση χώρου, άλλαξε η ταξινόμηση και ηπινακοποίηση. Συγχαίρομεν τον κ. Μακριδάκη και ευχόμαστε η πρωτοβουλία του να βρεί και άλλους μιμητές συνεπαρχιώτες μας."
Νίκος Γρυλλάκης

Το κείμενο είναι το κάτωθι:

Ενα άγνωστο ντοκουμέντο
Το σώμα του Γ Μυλωνογιάννη στην Ηπειρο το 1912

Τον τελευταίο χρόνο απόκτησα ένα ίστορικό ντοκουμέντο το οποίο θεωρώ ότι έχω υποχρέωση να κοινοποιήσω στο ευρύ αναγνωστικό κοινό του Αποκόρωνα και της πατρίδα μας γενικότερα. Πρόκειται για τον κατάλογο των εθελοντών που πολέμησαν στο μέτωπο της Ηπείρου ,στον πρώτο βαλκανικό πόλεμο, κάτω από τις οδηγίες του καπετάνιου Γεωργίου Μυλωνογιάννη από τον Κεφαλά. Αυτός ο κατάλογος είναι γραμμένος από το χέρι του σιτιστή του εθελοντικού σώματος Νικολάου Μ. Στυλιανακάκη από το Φρέ και καταγράφει τη μισθοδοσία του σώματος ( τα ονόματα αντρών και το ποσό των 5και 10 δραχμών που τους καταβλήθηκε γιά τους δύο μήνες της συμμετοχής των στο μέτωπο).
Ο στόχος του δημοσιεύματος είναι πολλαπλός. Πρώτα από όλα γίνεται με σκοπό να καλύψω ένα κενό που υπάρχει μια και δεν είναι γνωστά τα ονόματα των αντρών του Μυλωνογιάννη, που οι περισσότεροι κατάγονται από την επαρχία μας. Δεύτερο για να διορθώσω και να συμπληρώσω με την βοήθεια των αναγνωστών της Φωνής του Αποκορώνου τα ονόματα των εθελοντών και να ολοκληρώσω τον παραπάνω κατάλογο γιά τους νεότερους.Τρίτο γιά να κάνομε νοερά ένα μνημόσυνο στη μνήμη τους.Να αποτίσομε δηλαδή σε καιρούς σήψης και παρακμής, τον οφειλόμενο φόρο τιμής στους παππούδες μας που έτρεξαν εθελοντικά στα βουνά της Μακεδον’ιας και της Ηπείρου και πολέμησαν τον κατακτητή της πατρίδος μας. Τελευταίο και κυριότερο γιά να δώσω παράδειγμα προς μίμηση στη νεολαία της χώρας μας που αβοήθητη και χωρίς καθοδήγηση, γίνεται εύκολη λεία στα καινούργια ήθη και πρότυπα που κατακλύζουν τους τηλεοπτικούς δέκτες της Πατρίδας μας.
Γιά τη διευκόλυνση των αναγνωστών μας θυμίζω ότι όταν κηρύχτηκε ο πρώτος βαλκανικός πόλεμος στις 4-10-1912 η Κρήτη ήταν ανεξάρτητο κράτος με το όνομα ΚΡΗΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ και κάτω από την επικυριαρχία του Σουλτάνου.
Συνεπώς δεν είχε κανένα λόγο να εμπλακεί στον πόλεμο, αφού αποτελούσε ξεχωριστή κρατική οντότητα υπό την προστασία των μεγάλων δυνάμεων.
Οι παππούδες μας όμως που πριν από λίγα χρόνια είχαν αποτινάξει τον τούρκικο ζυγό και το κυριότερο είχαν έντονες τις μνήμες από την «πικρή σκλαβιά»,δεν δίστασαν ούτε μιά στιγμή. Αρπαξαν το σακούλι τους και έτρεξαν στο άγνωστο, χωρίς να λογαριάσουν τι άφηναν πίσω τους. Γιά το χωριό μου το Φρε και ύστερα από πολύχρονη έρευνα, έχω πλήρη εικ΄ονα και μπορώ να καταγράψω τα ονόματα 28 ανδρών, που πολέμησαν στα μέτωπα της Ηπείρου και της Μακεδονίας με τα σώματα Μυλωνογιάννη, Βολάνη, Γαλάνη κτλ. Από αυτούς οι περισσότεροι είχαν οικογένειες και παιδιά, όπως ο σιτιστής Νικόλαος Στυλιανακάκης (Τερεζής), που είχε τότε ένα γιό 4 χρόνων. Από τους 28, τέσσερις δεν γύρισαν ποτέ πίσω.Ο Νίκος Ν. Μπουρδαντωνάκης η Πλακιανός έπεσε στη μεγάλη μάχη του Δρίσκου και στη θέση Κοντοβράκι Ιωαννίνων ( σημερινή Δαφνούλα) στις 27-11-1912, αφήνοντας πίσω του 4 ανήλικα παιδιά ηλικίας 11,10,8 και 3 ετών! Ο Γιάννης Ανδρουλάκης και ο Γιώργης Καγιανάκης ήταν άγαμοι και έπεσαν στη Σιάτιστα στις 4-11-1912. Ο Αντώνης Κ. Καπετανάκης άφησε την τελευταία του πνοή στον Ευαγγελισμό στις 30-11-1912. Λένε ότι έδωσε την κάπατου στον καπετάνιο Γ. Μυλωνογιάννη, που έχασε τη δική του την ώρα της μάχης,με αποτέλεσμα να πάθει μνευμονία και να πεθάνει στην Αθήνα,όπου μεταφέρθηκε γιά θεραπεία.
Σημειώνω ακόμη μιά μικρή αλλά ουσιαστική λεπτομέρεια γιά το ήθος και τη λογική των ανθρώπων εκείνης της περιόδου.Ο Τζιτζιφιανός Ιωάννης Ξυλάκης ,παππούς μου από τη μεριά της μητέρας μου, βρέθηκε στο Φρε και στο μαγαζί του σιτιστή Νικολάου Στυλιανακάκη με τον οποίο ήταν πρώτα ξαδέλφια. Μόλις είχαν φθάσει οι ειδήσεις για το ξέσπασμα του πολέμου και ήταν φυσικό να υπάρχει αναβρασμός, έξαψη και συζητήσεις περί του πρακτέου. Οι Καπετανέοι του νομού μας προετοιμάζονταν για να αναχωρήσουν για την κυρίως Ελλάδα και ζητούσαν εθελοντές. Ο Ξυλάκης ακούγοντας ‘οτι ο ξάδελφος του μαζί με άλλους Φρεδιανούς θα έφευγαν με τον Μυλωνογιάννη για την Ηπειρο, δεν δίστασε ούτε στιγμή. Γύρισε αμέσως στο Ζτιζτιφέ και χωρίς δεύτερη κουβέντα ζήτησε από τη μετέρα του να ετοιμάσει το σακούλι του.Η μάνα του όπως ήτο φυσικό προσπάθησε να τον μεταπείσει αλλά αυτός την αποστόμωσε με την παρακάτω φράση «Ο ξάδελφος μου ο Τερεζής που΄ναι παντρεμένος και έχει και κοπέλι θα πάει και εγώ θα κάθωμε επαέ να σε ξανοίγω !» Παρακαλώ τους αναγνώστες μας να επικοινωνήσουν μαζί μου στο 210-6003103 βραδινές ώρες και να μου δώσουν στοιχεία για τους άνδρες του καταλόγου που ακολουθούν στη συνέχεια.


Μανώλης Ι. Μακριδάκης
Πρόεδρος του συλλόγου Φρεδιανών Αθήνας


ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ Γ. ΜΥΛΩΝΟΓΙΑΝΝΗ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΓΙΟ

Αλικαμπος:
Γρυλλάκης Γεώρ,Κουρινάκης Κων,Λεκανίδης Κων, Λεκανίδης Σταμ, Λεμπιδάκης Ιωαν, Λουπάκης Ιωαν, Φασαράκης Στυλ, , Φραγκιουδάκης Κυρ, Φραγκιουδάκης Στυλ, Φουράκης Βασ, Φουράκης Γεωρ, Φραγκιουδάκης Κυρ, Φραγκιουδάκης Στυλ, Φρενελιώτης Ιωαν, Φρουδάκης Γεωρ, Χαραλαμπιδάκης Αχ, και Χατζηδάκης Γεωρ.

Ασή Γωνιά:
Γύπαρης Ιωαν, Δραμιλαράκης Μιχ, Πετράκης Μαρ, Πετρουλάκης Δημ, Πιλατάκης Ν, Πιπεράκης Ιωαν, και Πιπεράκης Κυρ,.

Αρχοντική:
Νουχάκης Κων, και Ντενεκετζής Στυλ.

Αργυρούπολη:
Παπαμιχελάκης Μιχ.

Βάμος:
Καβουλάκης Δημ, Καβρουλάκης Εμ, Κακαβουλάκης Νικ, Καλαμαρίδης Γεωρ, Καλλιτεράκης Κ, Καλορίζικος Κυρ, Καλπάκης Στ, Κανακάκης Ιωαν, Μαλεκάκης Εμ, Ροδουσάκης Ιωαν, Ροζάκης Ιωαν, Ρουμελιώτης Γεωρ

Βαφές:
Βαλσαμάκης Μιχ, Δαμανάκης Γεωρ, Ρουσάκης Α, Παπαδάκης Ιωαν, Παπαδάκης Χρ, Παπαδάκης Ν, Παπαδάκκης Πετρ, Παπαδάκης Ιωσ, Βεργοτάκης Νικ, Βεργοτάκης Γεωρ, Βλαχάκης Εμ, Βουγιουκαλάκης Στυλ, Τρουλιτάκης Γεωρ, Τρουλιτάκης Ιωαν, Τρουλιτάκης Κων, Τσαγκαράκης Γ, Τσιβουράκης Αβερ, Τσινταράκης Ιωαν, Καραμπινάκης Εμ, Μαυριγιανάκης Στ, Μητσοτάκης Δ.

Βατόλακος:
Γαλάνης Ιωαν.

Γαβαλοχώρι:
Κολυβάκης Κων, Μαλινάκης Δημ, Μαμαδάκης Ιωσ, Μαμαδάκης Κων, Μοσχοβάκης Γεωρ, Χειλαδάκης Αντ, Στρατουδάκης Στυλ.και,Χρισ/κης Ανδ.

Εξώπολη:
Καπαδουκάκης Αποσ, και Καπεντωνάκης Χαρ.

Καλαμίτσι Αλεξ:
Ζαχαριουδάκης Κων, Ζωγράκης Δ, Λεντάρης Ιωαν, Λιγοξυγκάκης Ιωαν, Μαθιουδάκης Ματ, Μουνταλεξάκης Γεωρ, Μποτωνάκης Στυλ, Πολυχρονάκης Μιχ, Προεστάκης Αλεξ, Ραιλάκης Αντ, και Μιχ, Ριγολενάκης Παντ, και Παυλ,Ψαρουδάκης Ματ, Σταυριανουδάκης Εμ, Σταυρουλάκης Στ, Στρατηγάκης Γ, και Στρατουδάκης Στυλ.

Καρές:
Βαγγιωνάκης Νικόλαος

Κάμποι:
Καρβουνάκης Αθανάσιος
Κεφαλάς:
Αγκαβανάκης Μιχ, Αθεράκης Γ, Αλεξαντωνάκης Στυλ, Αλυγιζάκης Ηλ, Αναγνωστάκης Στυλ, Ανδρέας,Γιάννης και Νικόλαος, Ανδρόνικος Αντ, Αντωνακάκης Στυλ, Αποστολάκης Ευστ, Βροντάκης Πέτρος, και Γεώργιος, Καραμπινάκης Δημ, και Ματθ, Κασιωτάκης Ζαχ, Καστρινάκης Κυρ, Κεγιαδάκης Δημ, Κεκάκης Χρ, Κλωθάκης Ιωαν, και Κνιθάκης Εμ,.

Κουρνάς:
Κοτσαμπασάκης Εμ, Κουκουλάκης Δημ,.Μπαουλάκης Ηλ, Μπαξεβανάκης Θ, Μπιοτάκης Νικ, Κοτσολάκης Νικόλαος

Κυριακοσέλλια:
Κουρής Μαν και Κουρης Ρούσος
Μαδαρός Μπιράκης Μιχ.

Μελιδόνι:
Πλατιδάκης Νικ, Πλουμιδάκης Ζαχ.

Μπρόσνιερος:
Γιανναράκης Ιωαν, και Νικόλαος, Γιανουλάκης Βασ, Γκιζάλης Αντ, Γλετζάκης Κων, Γομπάκης ΝΙκ, Γουμενάκης Δημ, Κουτσουπάκης Στ, και Ιωάννης, Ντουκάκης Αντ, και Μάρκος.

Νιό Χωριό:
Βρυουνάκης Ιωαν, και Νικόλαος, Λιναράκης Γεωρ, Λιονάκης Στυλ, και Λογαρίδης Πετ.

Νιππος:
Ρουτζάκης Παν, Σαριδάκης Χρησ, και Αντ, Σεμπταλάκης Γεωρ, Σιδεράκης Γεωρ, Σπανουδάκης Ιωαν, Ψυλλάκης Παν.

Παϊδοχώρι:
Πανηγυράκης Γεωρ.

Πεμόνια:
Κουτσουρελάκης Νικ, Κρυαράς Ιωσ, Λαθουράκης Δημ, Λασιθιωτάκης Ζαχ, και Λεκάκης Γεωρ.

Πλάκα:
Μαρουσάκης Ματθ, και Μαραντωνάκης Νικ.

Ραμνή:
Κουμπανιουδάκης Σταυρ, και Κουργιαντάκης Γεωρ.

Σελλιά:
Δασκαλάκης Νικ, Δεληγιαννάκης Ιωαν,και Κανάκης, Διαμαντόπουλος Οδησ,και Δουλιανάκης Γεωρ.

Τζιτζιφές:
Ξυλάκης Ιωαν, Παλεστάκης Αχ και Βασίλ.

Φρες:
Γερωνιμάκης Εμ, Γεωργουδάκης Ιωαν, Γιαννακάκης Δημ, Ευάγ,και Σταύρος ,Θωμαδάκης Νικ, Ιωαννίδης Νικ, Μπουρμάκης Ιωαν, Μυλωνογιάννης Γεωρ, Νικηφοράκης Ιακ, Σπαντιδάκης Νικ, Σπυριδάκης Ν, Σταθάκης Νικ, Σταθιουδάκης Γεωρ, Σταματάκης Δημ, Σταθάκης Νικ, και του Ιωσ, Στυλιανακάκης Νικ, και Λεων, Συγγελάκης Εμ, Τσάκαλος Μιχ, Τζαβολάκης Κων, Τζαγκαράκης Ευαγ, Τζιτζικαλάκης Νικ, Τζουστάκης Κων, Καπετανάκης Αντ.
Φιλίππου: Κουρκουτάκης Στυλ, και Κουρμούλης Ζαχ.

Χιλιομουδού:
Mανατάκης Σαράντος και Μαραγκουδάκης Γεωρ.

Χορδάκι:
Τσουχλαράκης Κων.

Ορμόμενοι από το κείμενο αυτό του κ. Μακριδάκη θα προσπαθήσομε να το συμπληρώσομε με λίγα ακόμη στοιχεία που αντλήσαμε από τη Δανειστική Κοινοτική Βιβλιοθήκη του Αλικάμπου και συγκεκριμένα από το βιβλίο του Α. Γύπαρη με τίτλο « ΚΡΗΤΕΣ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΙ 1903-1908» αφ΄ενός και αφ΄εταίρου από το βιβλίο « ΑΛΙΚΑΜΠΟΣ ΑΠΟΚΟΡΩΝΑΣ» ΤΟΥ Ν.Ξ.Γρυλλάκη στο οποίο γίνεται μνεία του βιβλίου « Μακεδονικός Αγών». του Ιωαν. Καραβίτη. Σ΄αυτό αναφέρεται: Στον αγώνα γιά την απελευθέρωση της Μακεδονίας, από τους Τούρκους και τους Κομητατζήδες, χύθηκε και Αλικαμπιώτικο αίμα. Κατά τη μάχη στο Κορνίσοβο, ανατολικά της Φλώρινας, το 1906 στις απώλειες του σώματος Καραβίτη, από την Ανώπολη, συμπεριελαμβάνετο και ο Μαν. Γρύλλος από τον Αλίκαμπο. Το ύψωμα που σκοτώθηκε ονομάστηκε ,εις μνήμη του, ύψωμα Μανούσου Γρύλλου. Από το βιβλίο του Α. Γύπαρη δίδομε δύο πίνακες. Ο πρώτος είναι των Μακεδονομάχων εθελοντών Κρητών καπεταναίων και ο δεύτερος δίδει τα ονόματα των φονευθέντων

Α/ Ιδιώτες Κρήτες Αρχηγοί

1. Βολάνης Γεώργιος
2.Γύπαρης Παύλος
3.Καραβίτης Ιωαν.
4.Καούδης Ευθ.
5.Κλειδής Στυλ.
6.Μακρής Γεωρ.
7.Νταφώτης Ιωαν.
8.Νικολούδης Εμ.
9. Πούλακας Ιωαν.
10.Σκουνδρής Εμ. 1
1. Τσόντος Μιχ.


Β/Φονευθέντες Κρήτες Αρχηγοί

1.Νικολούδης Ε
2.Ανδριανάκης Νικ.
3.Καλογεράκης Ι.
4.Κατσίγαρης Εμ.
5.Σκαλίδης Γ
6.Λιαπάκης Γ.
7.Δεληγιαννάκης Ηλ.
8.Καμιλάκης Γ.
9. Λάμπης Βρανάς
10. Κλειδής, Παπαμαλέκος Λεωνίδας
11.Παπαδάκης Γρηγόρης
εφονευθησαν στο πόλεμο του 1912.


Οπως πάντα οι Κρητικοί, ως γνήσιοι Ελληνες, εμπνεόμενοι από τα ιδανικά του έθνους των Ελλήνων πρωτοστάτησαν και προσέφεραν τη μεγαλυτέρα αναλογία αίματος στον απελευθερωτικό αγώνα της Μακεδονίας από τους Τούρκους και τους Κομητατζήδες.
]
Από την Ιστορία του Γ. Μόδη έχομε:
Εζητούντο άνδρες να παλαίψουν, ν΄αγωνιστούν και να παίξουν τη ζωή τους, για τη σωτηρία των αδελφών μας Μακεδόνων, ευτυχώς η Κρήτη είχε μεταβληθεί σ΄έμπεδα του Μακεδονικού αγώνα.

Επίσης στη ιστορία περί Μακεδονικού του Δημ. Χατζή αναφέρεται: Πρώτη υπήρξε η Ηρωοτόκος Κρήτη,σε αριθμό και ποιότητα μαχητών .Δεν υπάρχει μεταξύ των διαβάθμιση γεναιότητας. Ειναι όλοι γεναίοι με τη πλήρη σημασία της λέξεως. Οι Κρητικοί από προσωπικό τους βίωμα ήξεραν τι θα πεί σκλαβιά.
Ολοι οι Μακεδονομάχοι υπολογίζονται σε 6 χιλιάδες και οι 3 χιλιάδες ήσαν Κρητικοί. Από τους 14 δε αρχηγούς ,που αναγνώρισε το Επιτελείο Στρατού οι 11 ήταν Κρήτες , οι δε νεκροί από την Κρήτη έφθασαν τους 700. Αν δεν είχε προηγηθεί ο Μακεδονικός αγώνας να εμψυχώσει και να ενθαρρύνει τον Ελληνισμόν της Μακεδονίας, το 1912 που κατέλαβε τα μέρη αυτά ο Ελληνικός Στρατός θα εύρισκε μόνο ερείπια.

Αυτή είναι η προσφορά της Κρήτης στο Μακεδονικό έπος, είμαστε υπερήφανοι ως απόγονοι των.
Εχομε καθήκον και υποχρέωση, γιά την ιστορική αλήθεια και μόνο,ν άναφερόμαστε, σε κάθε ευκαιρία στο Μακεδονικό έπος και στη συμβολή των προγονων μας σ΄αυτό ,αν και μερικοί θέλουν ν΄αγνοούν εκείνο το ορόσημο της ιστορίας μας και τη συμβολή της Κρήτης σ΄αυτό.
Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε τον Μακεδονικόν αγώνα γιατί συμπλήρωσε και ολοκλήρωσε το θαύμα του 1821.
Το 1821 ήτο η Ανάσταση του Εθνους μας και το Μακεδονικό η Ανάσταση της Εθνικής συνείδησης των Ελλήνων.

Νοτιάς και Αποκόρωνας

Ανάλυση- Επεξήγηση του φαινομένου

Πριν δώσομε μιά εκλαίκευμένη επιστημονική εξήγηση του φαινομένου των καταστροφών από το Νοτιά στον Αποκορωνα, την εποχή της άνοιξης, θα προσπαθήσομε να εξηγήσομε με απλά και κατανοητά λόγια τους Μετεωρολογικούς όρους που θα χρησιμοποιήσομε.

Συνοπτικός χάρτης:

Είναι ένας γεωγραφικός χάρτης που πανω σ΄αυτόν τοποθετουνται οι θέσεις διαφόρων Μετεορολογικών Σταθμών με τις αντίστοιχες μετρούμενες τιμές διαφόρων στοιχείων καιρού όπως π.χ.η ατμοσφαιρική πίεση.
Οταν συνταχθεί αυτός ο χάρτης με τις τιμές της πίεσης πάνω του ονομάζεται Μετεωρολογικός χάρτης Ο Μετεωρολόγος αναλυτής ενώνει με καμπύλες τους τόπους που έχουν την ίδια πίεση. Οι καμπύλες αυτές ονομάζονται ισοβαρείς και χαράσονται ανά 4 μιλιμπάρ. Με τη χάραξη των ισοβαρών καθωρίζονται οι θέσεις των διαφόρων βαρομετρικών συστημάτων όπως χαμηλών, υψηλών, μετώπων κλπ. Εδώ θα ασχοληθούμε μόνο με τις υφέσεις δηλαδή τα χαμηλά.

Βαρομετρικό χαμηλό—Υφεση:

Εχει η περιοχή του χάρτη όπου στο κέντρο η πίεση έχει την ελάχιστη τιμή, ελαττώνεται δε από τη περιφέρεια προς το κέντρο. Οι άνεμοι πνέουν αντίθετα από τους δείκτες του ρολογιού και από τη περιφέρεια προς το κέντρο, με αποτέλεσμα τη σύγκληση, στις κεντρικές περιοχές, των αερίων μαζών που ανυψούμενες ψύχονται, γίνεται συμπίκνωση υδρατμών με συνέπεια πυκνή νέφωση με έντονα φαινόμενα,όπως ισχυρές βροχές και καταιγίδες.

Θα χρησιμοποιήσομε ακόμη όρους από τη Θερμοδυναμική όπως:

1.Υγρή θερμοβαθμίδα .Ειναι περίπου 0,6/100 μέτρα. Δηλαδή μάζα αέρος που ανέρχεται ψύχεται κατά 0,6 C γιά κάθε 100 μέτρα ανόδου. Αντίθετα θερμαίνεται κατά το ίδιο ποσό όταν κατέρχεται, καθοδικό ρεύμα.

2.Ξηρή θερμοβαθμίδα:Eίναι 1ο c/100 μέτρα. Δηλαδή η μάζα αέρος που ανέρχεται χάνει περίπου 1 βαθμό κάθε 100 μέτρα ανόδου. Αντίθετα αυξάνει η θερμοκρασία της κατά το ίδιο ποσό σε κάθε 100 μέτρα όταν κατέρχεται.Π.χ μία μάζα αέρος σε ύψος 800 μέτρων έχει έστω 30 βαθμούς θερμοκρασία αν κατέβει στη επιφάνεια η θερμοκρασίατης θα είναι 30+8=38 βαθμούς και θα δίδει την αίσθηση του λίβα.

3. Ανεμος Φεν <,Foen> Είναι άνεμος καταβάτης ξηρός και θερμός και παρατηρείται ΄οταν από τις διόδους, αυχένες, που υπάρχουν σε μιά οροσειρά ξεχύνεται, αέριος μάζα , σε χαμηλότερες περιοχές θερμαινόμενη αδιαβατικώς 1ο Κελσίου γιά κάθε 100 μέτρα καθόδου

Φαινόμενο Φεν με τον αντίστοιχο άνεμο παρατηρείται και στον Ελλαδικό χώρο όπως:

1.Στην οροσειρά της Πίνδου που χωρίζει τη Δυτική από την Ανατολική ηπειρωτική χώρα με τη διάταξη της από Β πρός Ν. Οταν τώρα έχομε Β-ΒΑ ισχυρούς ανέμους στην ανατολική πλευρά, αυτοί ξεχύνονται από τα υπάρχοντα ανοίγματα,του ορεινο’υ όγκου, στις δυτικές περιοχές ενισχυόμενοι κατά Φεν.

2. Ανάλογο φαινόμενο Φεν παρατηρείται και στην κεντρική Κρήτη με ισχυρούς ανέμους λόγω της διάταξης των Λευκών Ορέων από δυσμάς προς ανατολάς και τους πολλούς αυχένες που διαθέτει η οροσειρά και κυρίως εκείνο του Κατρέ. Ο αυχένας,δίοδος, αυτός χωρίζει τα Δυτικά από τα Ανατολικά Λευκά Ορη και όταν έχομεν ισχυρό Νοτιά να πνέει στη περιοχή ενισχύεται μετά τη δίοδο του, από το φαινόμενο Φεν και φθάνει κάτω στον Αποκόρωνα να φυσά θυελλώδης Ν άνεμος ζεστός ως λίβας.

Μπορούμε, χωρίς αμφιβολία,να πούμε ότι ο Νοτιάς στον Αποκόρωνα είναι αποτέλεσμα του συνδιασμού κυρίως δύο παραγόντων, της διάταξης των ορεινών όγκων των Λευκών Ορέων με τον αυχένα του ΚΑΤΡΕ αφ΄ενός, και αφ΄ετέρου της διέλευσης από την περιοχή υφέσεων την περίοδο της άνοιξης.

Πριν επομένως ασχοληθούμε με το θέμα μας ,που είναι ο νοτιάς στον Αποκόρωνα, θα πρέπει ν΄αναφέρομε λίγα λόγια γιά τη δημιουργία των υφέσεων στη περιοχή της Μεσογείου και τη συνήθη τροχιά που ακολουθούν κατά τη κίνηση των. Οι βασικές περιοχές της Μεσογείου που δημιουργούνται υφέσεις είναι:

Α. Κόλπος Γένουας: Oι υφέσεις εδώ σχηματίζονται όταν ψυχρές αέριες μάζες, εμποδιζόμενες από τους ορεινούς όγκους των Αλπεων ξεχύνονται από τη κοιλάδα του Ροδανού ποταμού και εκτωπίζουν στροφιλιζόμενες τις θερμές αέριες μάζες του κόλπου της Γένουας. Εμπλουτιζόμενες δε με υδραυμούς βαθαίνουν και γίνονται ισχυρότερες δημιουργώντας διαχωριστικές μετωπικές επιφάνειες ψυχρών και θερμών αερίων μαζών. Αναπτυσσόμενες εξαπλώνονται και καταλαμβάνουν τη θαλάσσια περιοχή Δυτικά της Ιταλίας. Αφού ενισχυθούν αρκετά ακολούν, κατά τη συνοπτική Μετεωρολογία του Petersen, πορεία Α-ΝΑ και φθάνουν στη περιοχή του Ιονίου. ¨Οταν το κέντρον τους βρίσκεται στο Ιόνιο γίνεται στάσιμο γιά 1έως 2 ημέρες.Στη συνέχεια η μία περίπτωση είναι να κινηθεί ανατολικά δίδοντας αρκετές βροχές στη Δυτική Ελλάδα, να περάσει την οροσειρά της Πίνδου και να εμφανισθεί εξασθενημένο στο Αιγαίο με τάση περιτέρω ΒΑ κίνησης. Η άλλη περίπτωση είναι να κινηθεί Ν-ΝΑ οπότε επηρεάζεται περισσότερο η νότιος χώρα, Κυκλάδες, Κρήτη και Δωδεκάνησα. Αυτές οι υφέσεις εμφανίζονται κυρίως κατά τη διάρκεια του χειμώνα,είναι αρκετά βαθείς,συνδέονται με μέτωπα κακοκαιρίας και δίδουν λόγω της δυναμικότητος των ισχυρά φαινόμενα.

Β. Κεντρική Μεσόγειος- περιοχή Σύρτεων: Οι υφέσεις που εδώ δημιουργούνται χαρακτηρίζονται ως αβαθή και ασθενή ισοβαρικά συστήματα που εμφανίζονται αιφνιδίως βάζοντας σε μπελά τον Μετεωρολόγο Προγνώστη που αρκετές φορές……………τα φαινόμενα τον διαψεύδουν. Αυτές οι υφέσεις θα μας απασχολήσουν περισσότερο γιατί είναι ανοιξιάτικο φαινόμενο με σύνηθες κίνηση Α-ΒΑ που αφού διέλθουν μεταξύ ηπειρωτικής χώρας και Κρήτης φθάνουν στο Αιγαίο συνεχίζοντας τη ΒΑνατολική τους κατεύθυνση. Κινούνται ταχύτατα, επειδή είναι αβαθή συστήματα και αναλόγως της έκτασης των συνήθως μεταφέρουν άμμο από τις Αφρικανικές ερήμους μαζί με αέριες μάζες αρκετά θερμές και ξηρές που διερχόμενες πάνω από θαλάσσια περιοχή εμπλουτίζονται με υδρατμούς. Σπάνια δίδουν βροχή στη βόρειο Κρήτη, αν όμως δώσουν αυτή θα είναι λασποβροχή που πέφτει σχεδόν σ΄όλη τη νότια και κεντρική χώρα ίσως και βόρεια. Αυτές οι υφέσεις είναι κυρίως υπεύθυνες γιά τη δημιουργία του φαινομένου Φεν με συνέπεια ισχυρό και ζεστό Νοτιά στη περιοχή του Αποκόρωνα με μεγάλες καταστροφές από τον Απρίλιο έως τις πρώτες ημέρες του Ιουνίου. Αυτό γιατί όταν διέρχεται , ύφεση από τη περιοχή τότε ξεχύνετα νότιος άνεμος, από τον αυχένα του Κατρέ κάτω προς τον Αποκόρωνα. Ο άνεμος αυτός θερμαίνεται και γίνεται ξηρότερος κατά τη κάθοδο του, με την αδιαβατική κλίμακα ,όπως ήδη αναφέραμε, η ένταση του φθάνει τη θύελλα με τα γνωστά σε εμάς τους Αποκορωνιώτες καταστροφικά αποτελέσματα, είναι αυτός που λέμε λίβα. Θα προσπαθήσομε, όσο πιό απλά μπορούμε να δώσομε την εξήγηση του φαινομένου αυτού. Εστω ότι υπάρχει βαρομετρικό χαμηλό με το κέντρο του Βόρεια της Κρήτης με συνέπεια σ΄όλη τη περιοχή να πνέουν νοτιάδες Η αέριος μάζα που έρχεται από το Λιβυκό και τη Νότια Κρήτη προσκρούει στις Νότιες κλιτύς των Λευκών Ορέων και ανέρχεται ψυχόμενη αδιαβατικώς έτσι ώστε χάνει όλους τους υδρατμούς της σχηματίζοντας τα νέφη που προκαλούν βροχή στα προσύνεμα,δηλ στις νότιες πλευρές,των Λευκών Ορέων. Η ανερχόμενη αέριος μάζα όταν φθάσει στη κορυφή ήδη έχει χάσει όλους τους υδρατμούς της, βρίσκει διέξοδο από τη δίοδο Κατρέ και αρχίζει να κατέρχεται τις Βόρειες κλιτύς και θερμαίνεται αδιαβατικά, παίρνει, όπως είπαμε 1ο Κελσίου γιά κάθε 100 μέτρα καθόδου, και γίνεται πιό ξηρή και ζεστή. Ετσι φθάνει κάτω στον Αποκόρωνα ως άνεμος θερμός και ξηρός που ανεβάζει τη θερμοκρασία της ατμόσφαιρας κατά 10 περίπου βαθμούς Κελσίου λόγω θερμαντικής επενέργειας του φαινομένου Φεν. Ο Νοτιάς όταν συνδιάζεται με το φαινόμενο Φεν είναι πράγματι η μεγάλη μάστιγα του Αποκόρωνα,το μόνο ίσως μεινέκτημα της πανέμορφης επαρχίας μας αλλά ευτυχώς ασύνηθες.

Εδώ πληροφορικά μπορούμε ν΄αναφέρομε ότι κάτι ανάλογο αλλά αντίστροφα ακριβώς συμβαίνει στις νότιες περιοχές της κεντρικής Κρήτης, Αγιά Γαλήνη και Πλακιά, όταν στη περιοχή πνέει Βοριάς, συνήθως το καλοκαίρι και το χειμώνα. Ο Ανεμος που φυσά σ΄αυτές τις περιοχές είναι τόσο σφοδρός που και...πέτρες σηκώνει κυρίως στη περιοχή του Πλακιά. Επισημαίνομε επίσης ότι η θορυβώδης σφοδρότητα του είναι η αιτία γιά την ονομασία του........Κουρταλιώτικου φαραγγιού

Νικόλαος. Ξεν. Γρυλλάκης
Μαθηματικός—Μετεωρολόγος
Απρίλιος 2009

ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΜΑΣ

ΑΛΙΚΑΜΠΟΣ:
Κεφαλοχώρι του Ανατολικού Αποκόρωνα- Βασικά Ιστορικά στοιχεία και η ζωή μου στον Αλίκαμπο, την περίοδο 1940-1945

Γράφει ο Νικόλαος Ξεν Γρυλλάκης


Βασικά Ιστορικά στοιχεία:

Γιά το όνομα του χωριού υπάρχουν κατά τους ιστορικούς δύο εκδοχές,. Α λλοι πιστεύουν ότι η ονομασία του προήλθε από το ρήμα αλίσκομαι και άλλοι ότι παράγεται από το Δωρικό η Πελασγικό αλί η ηλί που σημαίνει υψηλός και από το Λατινικό campo, κατοικείται δε από την προ Μηνωική εποχή

Το χωριό απέχει 40Km από τα Χανιά, είναι αριστερά της Εθνικής οδού προς Σφακιά, 5Km από τις Βρύσες. Είναι κυρίως κτηνοτροφικό χωριό που εκτείνεται από τον Εθνικό δρόμο Χανίων-Σφακίων μέχρι του Μαλαφαρά πάνω από τη λίμνη Κουρνά. Προς Νότο περιλαμβάνει τις Βόρειες πλευρές των Λευκών Ορέων από του Κατρέ μέχρι και την κορυφή Μαντόνας πάνω από την Ασή Γωνιά. Στα Βόρεια περιλαμβάνει ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Δαφνοκορφής και το κλειδί πέρασμα , το Κλήμα. Σ άυτή την εκτεταμένη ορεινή έκταση όπου αναπτύσσεται η κτηνοτροφία προβάτων και αιγών ο αρχαίος Θεός των βοσκών,ο Τραγοπόδης Πάνας, χοροπηδά πότε προς το μέρος της Δαφνοκορφής και πότε δεξιά στις πλαγές τις Μαδάρας και θέτει υπό την προστασία του βοσκούς και ζώα.



Από τ΄ορεινά βοσκοτόπια της Αλικαμπιώτικης Μαδάρας, μέρος της λίμνης Κουρνά

Σ΄αυτά τα τα βοσκοτόπια και τα φαράγγια της Δαφνοκορφής και των Ανατολικών Λευκών Ορέων, πάλλεται αιώνες τώρα η βουκολική καρδιά των Αλικαμπιωτών.

Το κεφαλοχώρι αυτό έχει και αρχαιολογικό ενδιαφέρον όπως:

To Βυζαντινό εκκλησάκι της Παναγίας:

Βρίσκεται κάτω από τη βρύση του χωριού, με τοιχογραφίες του Ιωάννου Παγωμένου από το 1315

Τ΄αρχοντικά, στο κέντρο του χωριού κάτω από τον Αγιο Γεώργιο.

Ο Αγιος Αντώνιος, που κτίστηκε από τους Αλικαμπιώτες στη θέση όπου οι Βενετοί έκαψαν ζωντανό τον Εθνομάρτηρα Αρχιμανδρίτη Αντώνιο το 1536.

Το Πυργιολήκι, που κτίστηκε από τους Σαρακινούς το 821μχ

Αρχαύλι, χωρίς αρχαιολογική αξία,είναι όμως μιά εξέχουσα τοποθεσία του χωριού που δικαίως φέρει τ΄όνομα μπαλκόνι του Αλικάμπου, γιατί από εκεί τομ’ατι αντικρύζει, όχι μόνο όλο τον Αποκόρωνα αλλά και τους κόλπους Σούδας και Αλμυρού.



Αν από την εξέδρα αυτή σταθείς στην άκρη και αφίσεις το βλέμα σου να συνεχίσει το ταξίδι πάνω στην ομορφιά που απλώνεται σ΄όλο τον Αποκόρωνα θα ευχαριστείς το Θεό που τόσο ευλόγησε το τόπο που γεννήθηκες γιατί σύσσωμες οι αισθήσεις απολαμβάνουν το πανόραμα που έχεις μπροστάσου. Από εδώ ξαφνιάζει το αισθητικό μορφωμα των πέριξ διαβρώσεων αλλά και το καταπληκτικό ηλιοβασίλεμα με τη διαδοχή των αποχρώσεων των διαφόρων χρωμάτων ,προσφέρει μια μοναδική εμπειρία Από το αρχαύλι η ομορφιά της δύσης δίδει την τελευταία της εικόνα σε πανδαισία χρωμάτων, η φύση σ΄όλο της το μεγαλείο. Το δειλινό οι ακτίνες και το χρώμα παίζουν με τις πτυχές των λόφων και δίδουν μιά ειδυλιακή εικόνα της πανέμορφης Κρήτης και ειδικά του νομού Χανίων Δικαίως, οι Αλικαμπιώτες, έχουν,το Αρχαύλι, τόπο γιά συζητήσεις και συναντήσεις


Διαχρονικοί Αγώνες - Κατακτητές.

Το 821 κατελήφθη από Σαρακινούς κουρσάρους

Το 961 απελευθερώθη από το Νικηφόρο Φωκά

Από το 961 έως το 1204 ήταν φέουδο του Αρχοντόπουλου Μαλαβαρά.

Το 1204 με την Δη Σταυροφορία πουλήθηκε από τον Μομφερατικό στους Βενετούς.

Το 1528 κατεστράφει από τον Δαλφέρμη

Το 1824 κατελήφθη από τους Αιγυπτίους του Χουσειν

Το 1888 στη θέση Ελληνικά κατετροπόθη ο Μεχμέτ Πασας

Το 1895 στις 3 Σεπτεμβρίου στη θέση Κλήμα συνήλθε γιά πρώτη φορά η Μεταπολιτευτική Επαναστατική Επιτροπή Κρήτης. Χωρίς υπερβολή ο Αλίκαμπος έχει δεχθεί αρκετές εισβολές στη μακραίωνα ιστορία του, με τους κατοίκους του, κάθε φορά ,να προβάλλουν πεισμώδη αντίσταση

Λίγα Ιστορικά στοιχεία από τη σταχυολόγιση του ημερολογίου του Ιωσήφ Λεκανίδη Γεν. Γραμ. της Ε.Ε. Κρήτης

Είμεθα ευγνώμονες στον Ιωσήφ Λεκανίδη γιά το ημερολόγιο που μας άφησε γιατί δεν θα υπήρχε ιστορία αν δεν υπήρχε από γενιά σε γενιά μετάδοση των όσων είδε, έπραξε και έζησε εκάστη τούτων.



Κλήμα ο τόπος συνάντησης 3/9/1895 Ετσι τιμούμε την Ιστορία μας;!!. Αιδώς Κρήτες.....


Μάχη Αλικάμπου, - Νοέμβριος 1895

Ο Ιωσήφ Λεκανίδης στο ημερολόγιο του αναφέρει ό,τι μία από τις σημαντικές μάχες στον Αποκόρωνα μεταξύ Τούρκικου στρατού και Χριστιανών επαναστατών ήταν και η μάχη στη περιοχή Αλικάμπου τον Νοέμβριο του 1895. Στη μάχη αυτή αναφέρεται ότι σφοδρές συγκρούσεις έλαβαν μέρος στις θέσεις: Καστρί, Στοίχι, Κεφάλα, θέση Ντάμπαση, Αχνότρυπα και Πάτελα. Το αποτέλεσμα της μάχης εκρίθη από τις ενισχύσεις των Τούρκων που πέρασαν από την αφύλακτη διάβαση του Κλήματος.

Oi απώλειες των ημετέρων ήταν: Ο Βενιανάκης, ο Ι. Κουκάκης, και Ε. Συνβουλάκης, τραυματίες δε ο Σαλεβουράκης, Ν Γυμπάκης και ο Ντουκάκης . Οι απώλειες των Τούρκων ήταν σημαντικές, μόνο στο

πεδίο της μάχης εγκατέλλειψαν 19 νεκρούς, που δεν μπόρεσαν να παραλάβουν.

Εκτός από τη μάχη στη περιοχή Αλικάμπου, μπορούμε εδώ ν αναφέρομε, χωρίς ανάπτυξη, και τη ν Πολιορκία – Μάχη στο Βάμο τον Μαιο του 1896, όπου μεταξύ πολλών άλλων, σκοτώθηκε και ο Αλικαμπιώτης Σ. Γρυλλος Σ΄αυτή τη μάχη ανεδείχθη ο Εθνικος ήρωας Παπά Μαλέκος Τέλος αναφέρομε τη μάχη στην Αλμυρίδα όπου εφαρμόστηκε με μεγάλη επιτυχία η αρχαία Σπαρτιατική διάταξη των επαναστατικών μας δυνάμεων.


Βιώματα του γράφοντος γιά την περίοδο 1940-1945

Οσα στοιχεία, θ΄αναφέρω παρακάτω,γιά τη περίοδο 1940-1945, δεν είναι επίσημα ιστορικά στοιχεία αλλά είναι τα βιώματα μου στον Αλίκαμπο αυτή την περίοδο

Ιταλική επίθεση την 28ην Οκτωβρίου 1940 και το όχι των Ελλήνων

Από το μοναδικό ραδιόφωνο που υπήρχε τότε στο χωριό, εκείνο του καφενείου του Ντουρογιάννη, πληροφοριθήκαμε την Ιταλική επίθεση εναντιον της πατρίδος μας στα Ελληνο- Αλβανικά σύνορα στις 28/10/1940. Οι εξέχοντες του χωριού, Δάσκσλος,Κοινοτάρχης και μερικοί άλλοι ενημέρωσαν πλήρως τους χωριανούς μας Η επιστράτευση δεν άργησε και σε λίγο ολοκληρώθηκε με ενθουσιασμό που νόμιζε κανείς οτι οι επιστρατευμένοι μας πήγαιναν σε πανηγύρι με γλέντια και χορούς, όπως συνέβαινε σε κάθε γωνιά της πατρίδος μας. Η ομοψυχία των Ελλήνων εκείνη την εποχή ήταν εντυπωσιακή και έτσι οι Ελληνες δημιούργησαν την μεγάλη εποποιία του 1940. Δεν φανταζόμασταν ότι ανάμεσα στα ηθικά διδάγματα που προσδιορίζουν το μέλλον της φυλής μας θα ξεχωρίσει αυτό του ΟΧΙ που είπε ο λαός μας στον Ιταλό σφετεριστή της ελευθερίας του Εθνους μας διά στώματος Μεταξά. Είναι το έπος που την αξία του δεν κατόρθωσαν να σβήσουν από την μνήμη μας οι πολλαπλές δοκιμασίες της Ελληνικής φυλής οι φοβερές ημέρες της κατοχής και η αδελφοκτονος σύρραξη που μας δημιούργησαν ξένα συμφέροντα. Το έπος ήλθε τον κατάλληλο χρόνο γιά να συμβάλλει στη κάθαρση από την διχόνοια Βενιζελικών και Βασιλοφρόνων και στη δικαίωση της στρατιωτικής αρετής και τιμής των Ελλήνων, μετά τη τρώση τους από τη Μικρασιατική καταστροφή.

Γερμανική επίθεση στη Κρήτη

Η άφιξη, του εκστρατευτικού σώματος των Αγγλων στη Κρήτη, από την ηπειρωτική Ελλάδα, μετά την ήττα και τη συνθήκη Τσολάκογλου, είχε συνέπεια τον άγριο και συνεχή βομβαρδισμό της Κρήτης,και κυρίως του κόλπου Σούδας, τα αεροδρόμια και τα΄αστικά κέντρα. Οι Γερμανοί βομβάρδιζαν καθημερινά ότι εκινείτο η αποτελούσε στρατιωτικό στόχο από την Ανατολή έως τη Δύση του ήλιου. Εμείς οι παλαιότεροι δεν θα λησμονήσομε τα Γερμανικά αεροπλάνα Στούκας που καθώς εφορμούσαν κάθετα, γιά να ρίξουν τις βόμβες, έκαναν ένα εκκωφαντικό θόρυβο. Το εκστρατευτικό σώμα των συμμάχων ήταν διεσπαρμένο σ΄όλο σχεδόν το Βόρειο τμήμα των ακτών της Κρήτης με προσωρινούς στρατώνες τους απέραντους ελαιώνες. Απ΄ότι θυμάμαι η παλαιά Εθνική οδός από Βρύσες μέχρι Γεωργιούπολη ήταν ένας προσωρινός μεγάλος στρατώνας ,Με τους στρατιώτες κάναμε ανταλαγή ειδών, δίδαμε αυγά,πορτοκάλια και κοτόπουλα και μας έδιδαν μπέικον και κορνμπίφ άγνωστα μέχρι τότε για μας.

Μετά τους σφοδρούς καταστροφικούς βομβαρδισμούς ακολούθησε η ρίψη αλεξιπτωτιστών και η αερομεταφορά επίλεκτων δυνάμεων με τ΄άγνωστα σε μας τότε ανεμοπλάνα. Η δύναμη που υπερασπιζόταν το αεροδρόμιο του Μάλεμε δεν κατόρθωσε να το κρατήσει ,και κατελήφθη από τους Γερμανούς την 26ην Μαίου. Σε λίγο όλη η Κρήτη βρίσκετο υπό Γερμανική κατοχή. Η συμμαχική δύναμη άρχισε να υποχωρεί στην καθορισμένη αμυντική γραμμή στούς Αγιους Πάντες <Μπαμπαλή>. Εκεί έδωσαν σκληρή μάχη , με την κινηθείσα ταχύτατα εμπροστοφυλακή των Γερμανών, αλλά χωρίς αποτέλεσμα.

Οι Γερμανοί γιά να παρεμποδίσουν την υποχώρηση αλλά και την πιθανή ανασύνταξη των δυνάμεων βομβάρδιζαν τα χωριά που βρίσκονται εκατέρωθεν της οδού υποχώρησης <Εθνική οδός προς Σφακιά>, κυρίως τον Αλίκαμπο. Το σπίτι του Κρομιδονικολή ,στο κέντρο του χωριού, κατεδαφίσθη ολοσχερώς,αλλά και σε άλλα σημεία έπεσαν βόμβες, χωρίς ευτυχώς θύματα η ζημιές όπως τα σπήλαια του λαγγού.

Οι Αγγλοι παρ΄όλο που η φυσική τους αντοχή είχε υπερβεί τα όρια της κατώρθωσαν ν΄ανηφορήσουν μέχρι του Ασκύφου και μετά να κατηφορήσουν στο λιμάνι της Χώρας Σφακίων,απ΄όπου το μεγαλύτερο τμήμα του σώματος, με αντιτορπιλικά, έφυγαν,την 31\5\, γιά την Αίγυπτο. Αυτοί που δεν πρόλαβαν να φύγουν διασκορπίσθηκαν στα βουνά Σφακίων και Αποκορώνου , όπου εκρύβοντο μέσα σε σπυλιάρια, και διάφορες κρύπτες της φιλόξενης Κρητικής γης, στερούμενοι νερού και φαγητού.


Γερμανική κατοχή

Μετά την κατάληψη της Κρήτης οι Γερμανοί ήταν έξαλοι κατά του Κρητικού πληθυσμού γιατί δεν περίμεναν την μεγάλη συμμετοχή του στη μάχη εναντίων των εισβολέων. Ο Στρατηγός Στούντεν ήταν πολύ σκληρός με τα γνωστά αντίποινα που έγιναν κατά διαταγή του Μέσα στους λόγους, γιά αντίποινα, συμπεριέλαβε και την περίθαλψη αιχμαλώτων αλλά και την κατοχή όπλων. Εμφανής ήταν η αυθόρμητη λαική υποστήριξη σ΄αυούς που πολέμησαν γιά την Κρήτη.Από όλα τα χωριά μας, κυρίως αυτά της ρίζας όπως ο Αλικαμπος, έτυχαν οι αιχμάλωτοι μεγάλης υποστήριξης, αν και οι κατοικοι έθεταν σε κίνδυνο ακόμα και αυτή τη ζωή τους διότι,θεωρούσαν οτι είχαν καθήκον και υποχρέωση προς τα πιστεύω τους και την πατρίδα τους

Βασικά οδηγοί και συμπαραστάτες σ΄αυτούς τους δύστυχους ήταν κυρίως οι βοσκοί μας που γνώριζαν καλλίτερα από κάθε άλλον αυτά τα μέρη με τους κατσικόδρομους των, βάζοντες πολλές φορέ σε κίνδυνο ακόμη και την ζωή τους αν οι Γερμανοί, με τους πληροφοριοδότες των, ανακάλυπταν ότι έκρυβαν αιχμαλώτους. Παντού και πάντοτε υπάρχουν άνθρωποι μειωμένης αντίστασης και ελαφράς συνείδησης. Με κάτι τέτοιους οι Γερμανοί ,πολύ γρήγορα πληροφορούνταν ό,τι σχετικό με τις κινήσεις των αιχμαλώτων και γιά την σύληψη των έκαναν ξαφνικά μπλόκα στα χωριά κυρίως της Ρίζας. Τα μπλόκα πραγματοποούσε ένα απόσπασμα συγκροτούμενο κυρίως από προδότες με Γερμανικές στολές, τους Σουμπερίτες, όπως τους λέγαμε, από το όνομα του αρχηγού τους Σούμπερτ, αξιωματικού του Γερμανικού στρατού.

Τότε, ως μαθητής του Γυμνασίου Βάμου, έκανα καθημερινά τη διαδρομή Αλικαμπο-Βάμο=Αλίκαμπο,διαδρομή αρκετών χιλιομέτρων. Πολλές φορές, γιά να μικράνω την απόσταση κοιμόμουν στο Καλαμίτσι Αμυγδάλη, στου θείου μου του Βλασταροπαυλή. Ετσι ένα πρωί του 1943 έπεσα σε μπλόκο Σουμπεριτών. Η εμπειρία μου, μεταξύ των άλλων, ήταν και ένα δυνατό χαστούκι από τον ίδιο τον Σούμπερτ, λέγοντας μου «κ....παιδο πήγαινε στο....σόι σου και τους χωριανούς σου και πέστους ότι γρήγορα θα τους επισκευθώ». Πράγματι τον Αύγουστο του 1943 πραγματοποίησε την απειλή του ,μπλόκαρε τον Αλίκαμπο,και σκότωσε τον θείο μου Κ Γρυλλάκη Με την περιπέτεια μου στο Καλαμίτσι και μετά τις απειλές του Σούμπερτ ελάχιστες φορές κοιμήθηκα μέσα στο χωριό , όπως οι περισότεροι νέοι του χωριού, φοβούμενοι την αναγγελθείσα επίσκεψη Σούμπερτ. Οι ζωηρότεροι και ενθουσιώδεις από τους νέους με το χρόνο προσχωρήσαμε στις ανταρτικές οργανώσεις παίρνοντες γεύση των στερήσεων και κακουχιών της αντάρτικης ζωής. Το συνηθέστερο στρώμα μας ήταν ένα συμπαγές κατσοπρίναρο και γιά κουβέρτα ένα ράσο , από τριχιά κατσίκας ,που είναι αδιαπέραστο από τη βροχή, γιά προφύλαξη δε από τα διάφορα ερπετά τρώγαμε αρκετό........σκόρδο.


Ανταρτικές Οργανώσεις –Μάχες

Με τον καιρό η Κρητική αντίσταση οργανώθηκε και οι νέοι προσχωρούσαν στις τάξεις των. Αυτή η προσέλευση ενέτεινε την αίσθηση της προσμονής και της ελπίδας ότι πολύ σύντομα ηζωή και τα πράγματα θ΄άλλαζαν. Οσο φούντωνε το αντάρτικο τόσο πλήθαιναν και τα μπλόκα των Γερμανών. Σ΄ένα τέτοιο μπλόκο στον Αλίκαμπο ,συνέλαβαν και εξετέλεσαν,τον Ιωάννη Φουντουλάκη, Γεώρ Γρυλλάκη και Μαν Γρυλλάκη.

Μετά τις ήττες των Γερμανών σ΄όλα τα μέτωπα, άρχησαν να συμπτίσσονται και στη Κρήτη ,φοβούμενοι το μένος και την εκδικητικότητα του Κρητικού λαού,και περιορίστηκαν στις επαρχίες Αποκορώνου και Κυδωνίας από τη Γεωργιούπολη έως Δυτικά των Χανίων. Μέσα σ΄αυτό το θύλακα συγκετρώθηκαν περίπου 15000 Γερμανικός στρατός παρενοχλούμενος συνεχώς από τις ανταρτικές οργανώσεις Ε.Α.Μ καιτην Εθνική Οργάνωση Κρήτης < Ε.Ο.Κ>. Οι συνεχείς παρενοχλήσεις είχαν ως συνέπεια δύο σημαντικές μάχες,.Μία στη θέση κεφ’αλα του Αλικάμπου και μία στη Παναγιά Κεραμιών. Και στις δύο αυτές μάχες, παρά το νεαρό τότε της ηλικίας του, έλαβε μέρος και ο γράφων. Το μόνο που μου επιτρέπεται και έχω υποχρέωση ν΄αναφέρω εδώ είναι η ανδρεία και η ικανότητα του αειμνήστου εξαδέλφου μου Αποστόλου Γ. Γρυλλάκη που μ΄ένα παλαιό αντιαρματικό ,με τρια μόνο βλήματα, κατώρθωσε να καθηλώσει το προπορευόμενο τανκ των Γερμανών στη μεγάλη στροφή λίγο πιό πάνω από τα τελευταία σπίτια των Βρυσών.Επίσης τον τραυματισμό επτά συγχωριαν’ων μου με τη σοβαρότερη περίπτωση εκείνη του Σταμάτη Θωμαδάκη.


Συμμαχικές Οργανώσεις Βοήθειας Ε.Μ.Ε.Λ και ΟΥΝΡΑ

..

Οι οργανώσεις αυτές έδιδαν, ύστερα από ονομαστικές καταστάσεις των κατοίκων κάθε χωριού,διάφορα τρόφιμα προς διανομή. Ως γραμματέας της κοινότητας Αλικάμπου, με πρόεδρο τον θείο μου Ι.Κ.Γρύλλο, πήγαινα,μαζί με το κοινοτικό συμβούλιο,και την κατάσταση ,1200 περίπου ατόμων, και πέρναμε τα τρόφιμα.Οι Γερμανοί ήσαν ακόμα στη Γεωργιούπολη και αναγκαζόμεθα να πηγαίνομε στο Ρέθυμνο από το Κλήμα γιά να πάρουμε τα τρόφιμα .Η επιστροφή ΄ήταν δυσκολη με τα ζωα φορτωμένα και με μας να πεζοπορούμε .Οι Γερμανοί παρέμειναν μέχρι τον Μάιο του 1945, στα μέρη που είχαν συμπτυχθεί, οπότε παρεδόθηκαν στους Αγγλους και ανεχώρησαν ,με την προστασία των, ανενόχλητοι Η Κρήτη και πάλι ελεύθερη.

Θα αναφέρουμε μερικές από τις δηλώσεις των πρωταγωνιστών του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου

Winston Churchil . Αγγλος πρωθυπουργός τότε.

Σε λόγο που εξεφώνησε στις 28 Οκτωβρίου 1940, ημέρα της Ιταλικής επιθεσης στη χώρα μας έλεγε. “ Mαχόμενοι οι Ελληνες εναντίον του κοινού εχθρού, θα μοιραστούν μαζί μας τ΄αγαθά της ειρήνης”

Andony Hnden Υπουργός Εξωτερικών της Αγγλίας τότε.

Σε λόγο του στο Βρετανικό Κοινοβούλιο στις 24|9|1942 έλεγε. Η Ελλάς έδωσε αλησμόνητο μάθημα στον Μουσουλίνι, αυτή υπήρξε η αφορμή της επανάστασης στη Γιουγκοσλαυία, αυτή κράτησε τους Γερμανούς στο ηπειρωτικό έδαφος της και την Κρήτη γιά εξ εβδομάδες, αυτή ανέτρεψε την χρονολογική σειρά των σχεδίων του Γερμανικού Επιτελείου και έφερε γενική μεταβολή στην όλη πορεία του πολέμου δίδοντας μας χρόνο και έτσι νικήσαμε.

Φραγκλίνος Ρούσβελτ. Πρόεδρος των Η.Π.Α

Οταν όλος ο κόσμος είχε χάσει κάθε ελπίδα, ο Ελληνικός λαός ετόλμησε να αμφισβητήσει το αήττητο του Γερμανικού τέρατος αντιτάσοντας το υπερήφανο πνεύμα της ελευερίας.

Κάρολος Ντε Γκώλ. Πρόεδρος, τότε, της Γαλλίας.

Αδυνατώ να δώσω το δέον εύρος της ευγνωμοσύνης που αισθάνομαι γιά την ηρωική αντίσταση του Ελληνικού λαού.

Στάλιν. Αχηγός,τότε, της Σοβιετικής Ενωσης.

Λυπάμαι διότι γηράσκω και δεν θα ζήσω επί μακρον γιά να ευγνωμονώ τον Ελληνικό λαό, του οποίου η αντίσταση έκρινε το πόλεμο.

Ζούκωφ. Στρατάρχης του Σοβιετικού Στρατού.

Ο Ελληνικός λαός καθυστέρησε τις Γερμανικές Μεραρχίες όλο τον καιρό που θα μπορούσαν να μας γονατίσουν. Η γιγαντομαχία της Κρήτης υπήρξε το κορύφωμα της Ελληνικής προσφοράς. Ως Ρώσοι και ως άνθρωποι σας ευχαριστούμε.

Αδόλφος Χίτλερ. Ο Γερμανός δικτάτορας.

Χάρη της Ιστορικής αλήθειας οφείλω να ομολογήσω ότι μόνο οι Ελληνες, εξ όλων των αντιπάλων που με αντιμετώπισαν, επολέμησαν με παράτολμο θάρρος και υψίστη περιφρόνηση προς τον θάνατο.

Απόψεις και συμπεράσματα του γράφοντος.

Οι ξένοι, εχθροί και σύμμαχοι, μπορεί να απορούν με την τόλμη και το θάρρος μας να τα βάλουμε συγχρόνως με δύο υπερδυνάμεις τότε, την Ιταλία και την Γερμανία, θα πρέπει όμως να γνωρίζουν ότι η φιλοπατρία,η τόλμη και η γενναιότης είναι κληρονομιά των προγώνων μας. Τους θυμίζουμε τα λόγια του Αισχύλου, που διερωτάτο, γιατί μόνο εμείς οι Ελληνες, αντίθετα με τους βαρβάρους, δεν μετράμε ποτέ το πλήθος του εχθρού στη μάχη. Ακόμα θα πρέπει επί τέλους και εμείς οι Ελληνες να κατανοήσομε ‘οτι ουσιαστικά συμμαχίες δεν υπάρχουν παρά μόνο όταν συμπίπτουν τα συμφέροντα. Τα μεγάλα λόγια και οι υποσχέσεις είναι αφέλεια να τα πιστεύομε .Διδαχθήκαμε, νομίζω, από την πρόσφατη ιστορία μας, όπως τη Μικρασιατική καταστροφή και τη στάση που τήρησαν οι Σύμμαχοι μας που μας έστειλαν εκεί και γιά τα δικά τους συμφέροντα. Κάθε Ελληνας θα πρέπει να διαβάσει ,το σχετικό βιβλίο,τουΑμερικάνου πρεσβευτού στην Τουρκία, H. Morgenthau γιά να μάθει και να διδαχθεί αρκετά από τη σταση των μεγάλων συμμάχων μας! Η Ιστορία επανελήφθη δυστυχώς και μετά τη λήξη του Β παγκοσμίου πολέμου. Οι «σύμμαχοι μας» βοηθούμενοι από κάθε λογής εθνοπατέρες, δεξιούς και αριστερούς, μας δημιούργησαν την αδελφοκτόνο σύρραξη του 1945 με σκοπό να μην πραγματοποιήσουν τις υποσχέσεις που μας είχαν δώσει. Απέδειξαν γιά άλλη μία φορά πόσο ανακόλουθοι και αχάριστοι είναι απέναντι ενός ολοκλήρου έθνους που, όπως οι ίδιοι έλεγαν, συν’εβαλε τόσο όσο κανένα άλλο στη νίκη τους. Η αγνωμοσύνη και η αχαριστία σ΄όλο τους το μεγαλείο! Γιά άλλη μιά φορά επιβεβαίωσαν τη ρήση του λαού μας ,άμα έχεις τέτοιους φίλους τι τους θέλεις τους εχθρούς!



Απρίλιος 2009 Νικόλαος Ξεν Γρυλλάκης


Πηγή

Τα αρχεία της βιβλιοθήκης Αλικάμπου

Ελληνισμός διασποράς Κρήτες της μακρινής Αυστραλίας

Γράφει ο Νικόλαος Ξεν. Γρυλλάκης.
Από την μακρινή Ωκεανία με την οποία πολλούς από εμάς τους Αποκορωνιώτες μας συνδέουν συγγενικοί δεσμοί, έλαβα δερματόδετο και καλαίσθητο αντίτυπο με τίτλο
« ΟΙ ΚΡΗΤΕΣ ΤΗΣ ΩΚΕΑΝΙΑΣ ΤΟΝ 19ον ΑΙΩΝΑ»
Το αναμνηστικό αυτό έντυπο έχει εκδοθεί από την
«ΠΑΝΚΡΗΤΙΟ ΕΝΩΣΗ ΜΕΛΒΟΥΡΝΗΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ»
τέλη του 2008.
Είναι αρκετά ογκώδες, περίπου 500 σελίδων με πληθώρα αναμνηστικών φωτογραφιών γύρω από τη ζωή και τις δραστηριότητες της μακρινής και φιλόξενης αυτής χώρας
Με μεγάλο ενδιαφέρον διάβασα τις σελίδες του και απόλαυσα τις έγχρωμες φωτογραφίες που περιέχονται σ΄αυτό θυμίζοντας, στους ξενιτεμένους μας, τη ζωή τους στη μακρινή αυτή χώρα. Εχει γραφεί σε δύο γλώσσες, στη μητρική τους την Ελληνική, και σ΄αυτή της θετής των πατρίδος, την Αγγλικήν
Απ΄αυτό το ογκώδες βιβλίο προσπάθησα να σταχυολογήσω τα σημαντικότερα κομμάτια που αναφέρονται στη ζωή και τις δραετηριότητες των συνεπαρχιωτών μας Αποκορωνιωτών, δίδοντας τα σ΄όσο το δυνατόν λιγότερες σελίδες.
Θα ήτο λάθος και παράληψη αν δεν αναφέραμε ό,τι εμπνευστής της ιδέας εκδόσεως του παρόντος ήταν ο Πρόεδρος της Ρεθεμνιακής αδελφότητος κύριος Σωκράτης Τσουρδαλάκης που γεννήθηκε στις Μέλαμπες Ρεθύμνου και της συζύγου του Αννας από το Χωριό Ασή ΓωνιάΑποκορώνου.

Οι Κρήτες της Αυστραλίας είναι ένα από τα πολυπληθέστερα κομμάτια της Ελληνικής Παροικίας στους αντίποδες . Περισσότεροι από το 50% ζουν στη Μελβούρνη και περίπου το 50% απ, αυτούς προέρχονται από το Νομό Χανίων.
Ποιός ήταν ο πρώτος Κρητικός που έφθασε στην Αυστραλία είναι δύσκολο να ειπωθεί με σιγουριά. Πιθανόν ο ένας από τους επτά Ελληνες εξόριστους που έφθασαν στην Αυστραλία στις 27 Αυγούστου του 1829, να ήταν Κρητικός. Πρόκειται γιά τον Γιώργη Βασιλάκη, άγνωστο όμως από πιό μέρος της Κρήτης. Ο πρώτος Κρητικός στη Βικτώρια που ξεμπάρκαρε στη Μελβούρνη το 1848 ήταν ο Γεώργιος Ντόκος και ήταν χρυσοθήρας.
Η μεγάλη όμως μάζα των Κρητών έφθασε τη δεκαετία 1960-1970 Οι περισσότεροι εγκατεστάθηκαν στη Μελβούρνη Εκεί δεν άργησαν να οργανωθούν. Δημιούργησαν την Κρητική Αδελφότητα που ήταν ο πρώτος Κρητικός Οργανισμός σε όλη την Αυστραλία Οι Κρήτες της Μελβούρνης είναι πολλοί. Το 1981 είχαν 6 Σωματεία που αριθμούσαν πάνω από 2000 μέλη. Χονδρικά ο Κρητικός πληθυσμός της Μελβούρνης πρέπει να περνούσε τις 5000
Δυστυχώς και εμείς οι Κρητικοί όπως όλοι οι Ελληνες πολλές φορές λησμονούμε ότι η ενότητα και η ομοψυχία είναι που οδηγούν στη επιτυχία και όχι οι έριδες και η διχόνοια.. Πολύ νωρίς χωρίστηκαν σε δύο παρατάξεις ,την Κρητική Αδελφότητα και την Παγκρήτιο Αδελφότητα και ακολούθησαν τα τοπικά Σωματεία ένα γιά κάθε Νομό της Κρήτης
Με την διάσπαση των Κρητών στη Μελβούρνη σε πολλά σωματεία, κατακερματίστηκε η δύναμη τους , αποδυναμωθηκαν οικονομικά και οι αντιπαραθέσεις μεγάλωναν. Εγιναν πολλές προσπάθειες για την συνένωση των αλλά πάντα κάποιο εμπόδιο παρουσιάζετο και ναυαγούσε η αναληφθείσα προσπάθεια και η πολυπόθητη ένωση όλο και απομακρύνετο. Από μια τέτοια προσπάθεια δημιουργήθηκε η Παγκρήτιος Αδελφότητα Μελβούρνης και Βικτωρίας, με παρέμβαση του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας Στυλιανού. Ο Αρχιεπίσκοπος κάλεσε όλα τα Συμβούλια των Κρητικών Σωματίων, τον Απρίλιο του 1977, περίπου 30 άτομα ,παρόντος και του Επισκόπου Ζηνουπόλεως κ. Μαυράκη.,ο Αρχιεπίσκοπος τόνισε την ανάγκη της ενότητας των Κρητικών σε ένα ισχυρό οργανισμό που ν΄αγκαλιάζει στους κόλπους του όλους τους Κρήτες της Μελβούρνης. Σχηματίστηκε μία Επιτροπή από όλα τα Κρητικά Σωματεία που εξουσιοδοτήθηκε να προωθήσει την υπόθεση της ενότητας όλων των Κρητικών Σωματείων και να συντάξει καταστατικό που θα έθετε στην κρίση όλων των Κρητών σε καθορισμένη γενική Συνέλευση .
Η Επιτροπή αποτελείτο από τους
1.Επίσκοπος Ζηνουπόλεως Αρίσταρχο ως πρόεδρος
2.Γρυλλάκης Δημήτριος, εξ΄Αλικάμπου, ως γραμματέας
3.μέλη¨
΄Ανδριγιαννάκης Νικ., Πατεράκης Γεώρ, Περβολιανάκης Νικ,Δημοτάκης Γιάννης, Καμπουράκης Γεώρ, και Τσουρδαλάκης Κων
Σε μικρό χρονικό διάστημα συνέταξαν το καταστατικό και με εγκύκλιο της η Επιτροπή κάλεσε όλους τους ενδιαφερομένους, τον Σεπτέμβριο του 1977, σε γενική Συνέλευση για έγκριση η τροποποίηση του καταστατικο
Εις τα μέλη απεστάλη η εξής προκήρυξης .
Στην πρώτη Γενικη Συνέλευση της Παγκρητίου Αδελφότητας,τα θέματα που θα την απασχολήσουν θα είναι
1. Ψήφιση του νέου καταστατικού της Παγκρητίου Αδελφότητας
2.Εγγραφή μελών
3. Υποβολή υποψηφιοτήτων διά την εκλογή του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου και καθορισμός της ημερομηνίας των εκλογών.
Με πατριωτικούς χαιρετισμούς.
Η Επιτροπή
Ο Πρόεδρος
Θεόφιλ.ΑΡΙΣΤΑΡΧΟΣ
Ο Γραμματεύς
ΔΗΜ.ΓΡΥΛΛΑΚΗΣ
ΤΑ ΜΕΛΗ
Σε μιά δύσκολη στιγμή πιθανής αποτυχίας, δια ασήμαντον αφορμή, ο Γραμματέας Της Επιτροπής Δημ. Γρυλλάκης παρενέβη άμεσα και αποτελεσματικά λέγοντας. Εχομε ευθύνη απέναντι στη Γενική Συνέλευση που μας όρισε και με έμφαση δήλωσε, θα προχωρήσωμεν σε εκλογές πρέπει να ενώσουμε τους Κρήτες πάση θυσία. Μαζί του συμφώνησαν οι Γ Πατεράκης, Ν Ανδριγιαννάκης και ο Πρόεδρος της Επιτροπής Αρίσταρχος.
Ετσι οι εναπομείναντες στην Επιτροπή προχώρησαν σε εκλογές, τον Δεκέμβριο του 1977, και εξελέγη το πρώτο Συμβούλιο της Παγκρητίου Αδελφότητας ως ακολούθως.
ΚΑΛΛΈΡΓΗΣ Κων/ινος ως Cherman,
ΓΡΥΛΛΑΚΗΣ Δημ. ως Πρόεδρος,
Πατεράκης Γεώρ. Α’ αντιπρόεδρος,
Αρετάκης Μιχ Β’ αντιπρόεδρος,
α’γραμματέας Γρυλλάκη Αννα
β’ Ανδριγιαννάκης Νικ,
ταμίας Λεοντάκης Μανώλης
και τέλος Εξελεκτική Επιτροπή οι Αλεξανδράκης Νικόλαος και Παπουτσάκης Κων/νος.

Το Φεβρουάριο του 1978 Ο Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός έστειλε προς τον Πρόεδρον της Παγκρητίου Αδελφότητος Μελβούρνης και Βικτωρίας κύριον Γρυλλάκη Δημήτριο την επιστολήν.
Αγαπητέ κ. Γρυλλάκη
Ελαβα το αποσταλέν προς εμέ καταστατικόν της δημιουργηθείσης Παγκρητίου Αδελφότητος Μελβούρνης και Βικτωρίας, ως και την σύνθεση του εκλεγέντος Συμβουλίου αυτής. Θερμότατα ευχαριστών δι’α τα αποσταλέντα συγχαίρω πάντας υμάς όχι μόνον επι τη εκλογή αλλά και διά την φιλότιμον προσπάθειαν όπως υπάρξει η μεγαλυτέρα δυνατ’η συνένωση των εν περιοχή Κρητών προς επιτέλεσιν αξιομιμήτων και θεαρέστων έργων ανταξίων της ηρωικής ιδιαιτέρας Γενέτειρας μας. Γνωρίζοντες πάντες πόσον και προσωπικώς εκοπίασα δια να επιτευχθεί με επιτυχία η εν λόγω προσπάθεια είμαι βέβαιος ότι αντιλαμβάνεστε οπόση θα είναι η χαρά και η υπερηφάνεια μου δια την πρόοδον και κατά Θεόν προκοπήν της ευλογημένης Αδελφότητος σας. Επικαλούμενος επί πάντας υμάς και επί τους οίκους υμών πλούσιαν την ευλογίαν του αγαθου Θεού διατελώ
Ο Αυστραλίας Στυλιανός
Αναλόγους επιστολάς απέστειλαν Υφυπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος και ο Πρέσβης κ. Διαμαντόπουλος.

Ετσι δημιουργήθηκε η Παγκρήτιος Αδελφότητα Μελβούρνης και Βικτωρίας. Η κοινωνική και πολιτιστική δράση της ήταν πολύ μεγάλη υπό την επίβλεψη του πρώτου Προέδρου της κ. Δημ. Γρυλλάκη. Από την αρχή της ίδρυσης της συνέταξε δημοκρατικό καταστατικό για την ομαλή λειτουργια του Οργανισμού το οποίο και ψηφίστηκε στις 25 Νοέμβρη 1977. Εξέδωσε την εφημερίδα « Κρητικοί Αντίλαλοι» τον Μάιο του 1978, που γιά τέσσερα χρόνια υπήρξε σύνδεσμος μεταξύ των μελών της Παγκρητίου Αδελφότητας και έσπειρε την ιδέα γιά την ίδρυση της Παγκρήτιας Ομοσπονδίας Αυστραλίας « Π.Ο.Α» και όταν επετεύχθη ο σκοπός της παρέδωσε τα «υνία» στην εφημερίδα της Ομοσπονδίας
« Κρητικά Νέα».
Γιά τη θεμελίωση της Ομοσπονδίας μετέβησαν στο Σύδνεϋ εκ μέρους της Π. Α.οι κ.κ Γρυλλάκης Δημ.Πατεράκης Γ,και Σαρρής Δ. Που έβαλαν τα θεμέλια της Ομοσπονδίας. Εξέλεξαν πρόεδρο τον κ. Καρεφιλλάκη Νικόλαο και ορίστηκε το πρώτο ετήσιο συνέδριο στο Albury. Tην συγκέντρωση τίμησε με την παρουσία του ο Σεβασμιοτατος Αρχιεπίσκοπος κ. Στυλιανός. Την προεδρία της Π. Ο. Α. Ανέλαβε ο πρόεδρος της Παγκρητίου Αδελφότητος Μελβούρνης κ. Δημήτριος Γρυλλάκης.
Το Αυστραλο- Ελληνικό Μνημείο στη Καμπέρα
Το Μάη του 1985, κατά τους εορτασμούς της Μάχης της Κρήτης στη Καμπέρα, η Κρητική Αδελφότητα παρέθεσε δείπνο στην Ελληνική λέσχη προς τιμή της Ελληνικής Στρατιωτικής αποστολής . Στο δείπνο ήσαν προσκεκλημένοι πολλοί Αυστραλοί και Ελληνες επίσημοι .Στην ομιλία του ο πρόεδρος της Κρητικής Αδελφότητος Κοτσιφάκης εξέφρασε την επιθυμία ότι κατά την γνώμη του έπρεπε να ιδρυθεί Αυστραλο-Ελληνικό μνημείο στη Καμπέρα για να τιμηθούν οι Αυστραλοί και Ελληνες νεκροί, που έπεσαν στην Ελλάδα κατά τον πρώτο και δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και ιδιαιτερα κατά τη μάχη της Κρήτης το 1941 ΟΙ Ελληνες που πολέμησαν στο πλευρό των Αυστραλών και στους δύο πολέμους το δικαιούνται πολύ περισσότερο. Η ιδέα της ίδρυσης του μνημείου υποστηρίχθηκε θερμά από τους παριστάμενους Ελληνες και Αυστραλούς. Απεφασίσθη και έγινε μικτή Αυστραλο-Ελληνική επιτροπή γιά αυτόν το σκοπό
Η επιτροπή απευθύνθηκε σε όλες τις Ελληνικές Οργανώσεις της Αυστραλίας γιά να στηρίξουν οικονομικά το έργο όπως και έγινε..Εγιναν έρανοι σε όλες τις Εκκλησίας που απέφεραν σημαντικά ποσά. Οικονομική βοήθεια προσέφεραν επίσης και οι Αυστραλοί βετεράνοι της μάχης της Κρήτης, και πολλοί άλλοι ανώνυμοι και επώνυμοι, και έτσι το όνειρο έγινε πραγματικότητα. Τα εγκαίνια του μνημείου έγιναν το Μάη του 1988 κατά τους εορτασμούς της 47ης επετείου της μάχης της Κρήτης, με την παρουσία του Αυστραλού Πρωθυπουργού R. J. Hawke, του αντιπροέδρου της Ελληνικής Κυβέρνησης και του Αρχιεπισκόπου Στυλιανού. Ενα μεγάλο χρέος προς τους μάρτυρες της λευτεριάς ξεπληρώθηκε.

Μελετώντας το όλο κείμενο της έκδοσης « Οι Κρήτες της Ωκεανίας Από τον 19ον Αιώνα» διαπιστώνεται γιά άλλη μία φορά το δαιμόνιο της μεγαλουργίας από την δραστηριότητα των Ελλήνων όταν ομονοούν . Συγχαρητήρια σ΄όλους που συνέβαλαν να συμβεί αυτό στη μακρινή Αυστραλία και ειδικά στους συνεπαρχιώτες μας Αποκορωνιώτες.

25/2/2009
Νικόλαος. Ξεν. Γρυλλάκης

ΒΑΣΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΜΠΕΣ Της Νεώτερης Ιστορίας του Αποκόρωνα

Ιωσήφ και Ελένη Λεκανίδη


Ο Νικόλαος Ξεν Γρυλλάκης Σταχυολογεί χαρακτηριστικά ιστορικά γεγονότα του Αποκόρωνα από το βιβλίο ημερολόγιον του Ιωσήφ Λεκανίδη,Γενικού Γραμματέα της Απελευθερωτικής Επανάστασης της Κρήτης του 1895-1898. Το βιβλίο βρίσκεται στη Δανειστική Βιβλιοθήκη του Αλικάμπου γιά κάθε ενδιαφερόμενο μελετητή

Σεπτέμβριος 1895
Στο κείμενο που ακολουθεί λέξεις η φράσεις μεταφέρονται αυτούσιες και άλλες διατυπώνονται στη καθομιλουμένη.
Ο αρχικός πυρήνας της Μεταπολιτευτικής Επιτροπής Κρήτης σχηματίστηκε στο Βάμο Αποκορώνου κυρίως από μορφωμένους και καταξιωμένους Αποκορωνιώτες.
Η Επιτροπή υπό το Μαν. Κούνδουρον πρωτοδίκου εξέδωκε πρόσκληση ,υπό τύπον προκήρυξης με την οποία καλούσε το Κρητικό λαό να παρευρεθεί τις 3 Σεπτεμβρίου στο Κλήμα Αλικάμπου όπου θέλει ληφθεί οριστική απόφαση της σύνταξης σχετικών εγγράφων, με τα οποία ....
«θα ζητώμεν,ικετεύοντες παρά των φιλανθρώπων Ευρωπαικών Κυβερνήσεων όπως αναγνωρίσωσι και υποστηρίξωσι τα δίκαια ημών ως ανεγνώρισαν ,και επιμαίνουσι παρά τη πύλη να παραδεχθεί τα δίκαια και άλλων χριστιανικών λαών, οίτινες δεν έχουσι θυσιάσει όσα η Κρήτη προς τελείαν απελευθέρωσιν της και ήτις προκύρηξις φέρει ημερομηνίαν 20 Αυγούστου 1895.»
Είχαν αναχωρήσει γιά τα μέρη τους οι εξής συντροφοι μας : Στυλ φωτάκης, δικηγόρος εκ Μελάμπων Αγίου Βασιλείου και Γεώρ Μυλωνογιαννάκης ιατρός εξ’ Αποκορώνου. Επίσης είχον αναχωρήσει και οι Μανούσος Κουνδουράκης , Σταύρος Χριστοδουλάκης και Γεώργ Πολιουδάκης γιά τα Σφακιά,και ενήργουν για την επιτυχίαν της συναθροίσεως στο Κλήμα. ΟΙ ειρημένοι μετ΄αλλων είχον εκλέξει πρότερον τους Γερμανόν Αποστολάκην και Γεώργ Κατσαμπασάκην τους οποίους απέστειλαν εις Αθήνας ίνα ενεργήσωσι δια ηθικήν και υλικήν υποστήριξην των αιτημάτων που πρόκειται να υποβληθούν εις τους εν Κρήτη αντιπροσώπους των Μεγ Ευρωπαικών Δυνάμεων τα οποία ως υπόμνημα είχαν αποσταλεί προς τους εν Αθήνας Κρήτας, Βασίλ Σπαντουδάκην αντιστράτηγον Μάρκον Ρενιέρην και Στεφ Σκουλούδην

Συνάθροισης στο Κλήμα 3 Σεπτεμβρίου 1895
«Ευρίσκομαι υπό το κράτος της συγκινήσεως και της στενοχώριας διά τον αποχωρισμό της οικογενείας μου και των γερόντων γονέων μου ,μετά μεγάλης προσπάθειας αποκρύπτω ταύτας. Παραλαμβάνω τους, Αναγνώστην Κουρην, Γεώργ Λεκανίδην, Εμμαν Μ Γρύλλον, Ιωάν Σκούζη, όλους τους συγγενείς μου Γρύλληδες, Σκούζηδες, Λεούνηδες Λεκανίδηδες και περί τους 180 άλλους Αλικαμπιώτες και μεταβαίνω εις Κλήμα. Μετ΄ολίγον αφίκοντο οι Μαν Κουνδουράκης, φέρων ακόμη το Τούρκικο φέση, Γεώρ Πωλιουδάκη, Σταύρ Χριστοδουλάκη ,Σταύρ και Μαν Πολέντα και πολλών άλλων εξ΄Ασκύφου και Χώρας Σφακίων
Eπίσης αφικνούνται ο Νικηφόρος Κατσιάς εκ Λάκων, ο γέρων Μαλινός μετά του χαραλ Παπαδάκη και Ιωάννου Αλιφέρη εκ Καλαμιτσίου, οι αδελφοί Γεώργ και Μιχαήλ Μυλωνογιαννάκη, οΕ Περουλής εκ Κεφαλά, ο Αντ Σήφακας εκ Μελιδονίου, ο Εμμ Μουντάκης εκ Χαλέπας, οι Ιωαν Καλογερής και Χαράλ Φρατζέσκος εκ Κάμπων Κυδωνίας και πολλοί άλλοι από τα μέρη Χανίων και Ρεθύμνης ώστε στο τέλος οι συναθροιζόμενοι να φθάσουν τους 1500 εκ των οποίων 100 ήσαν Αποκορωνιώτες, 300 Σφακιανοί και οι λοιποί εκ διαφόρων άλλων επαρχιών
Στους συναθροισθέντας ο Μαν Κουνδουράκης αναγιγνώσκει το υπ άυτού συνταχθέν υπόμνημα. Το υπόμνημα τούτο απευθύνεται προ τους εν Χανίοις αντιπροσωπους των Μεγ. Δυνάμεων της Ευρώπης, ως εγγυητριών του εις τους Κρήτας χορηγηθέντας πολιτεύματος της Χαλέπας Μετά την εξιστόρησιν δε των από του 1889 και εντεύθεν συμβάντων οι Κρήτες, παριστώντες την ανάγκην ν΄αφεθεί εσωτερικώς ελευθέρα η νήσος, όπως διαρρυθμίση τα κατ΄αυτήν, αναλόγως προς τας παρουσιαζομένας ανάγκας, ζητούμεν ευλαβώς παρά των Μεγάλων Δυνάμεων όπως τη μεσολαβήσει των, επενεχθώσιν αι υποδεικνυόμεναι βελτιώσεις εις τους πολιτικούς θεσμούς της νήσου. Υποδεικνύονται δε αι εξής βελτιώσεις:
1.Ο επί πενταετίαν διορισμός Χριστιανού Διοικητού, ομοφύλου και ομοδόξου.
2.Η υπ΄αυτού εξάρτησις πάντων των υπαλλήλων.
3.Ο καθορισμός των δικαιομάτων της νομοθετικής εξουσίας και η κατά νομούς εκλογική διαίρεσις της νήσου.
4.Πλήρης οικονομική ανεξαρτησία δια διά της πληρωμής τη επικυριάρχω κυβερνήσει ετησίου φόρου 15000 λιρών.
5.Διαχείρισις των τελωνιακών προσόδων.
6.Απομάκρυνσις του Τουρκικού στρατού, από το εσωτερικού της νήσου, περιοριζομένου εις 4000, και εντός των τριών πόλεων και του φρουρίου Ιτζεδδίν,Καλάμι,
7.Ανάθεσις της δημοσίας ασφαλείας εις την χωροφυλακήν και άλλα τινά....».
Δυστυχώς και σ΄αυτή την περίπτωση υπήρξε διαφωνία αν έπρεπε η όχι να υπογραφεί το εν λόγω υπόμνημα από όλους τους παρευρισκομένους και όχι μόνο. Ο Ιωσήφ Λεκανίδης και ο μετέπειτα ήρωας παπά Μαλέκος ήσαν υπέρ της υπογραφής, όπως και οι περισσότεροι.
«Aποστέλλομεν προσκλήσεις εις όλας τας επαρχίας της Κρήτης και προσκαλούμεν τους κατοίκουςνα προσέλθωσι εις Βρύσσες Αποκορώνου όπως εξακολουθήσει η υπογραφή του υπομνήματος. Ελλείψη κονδυλοφόρων μεταχειριζόμεθα τεμάχια ξηρού βλαστού σφενδυλιάς.»

Επισκέψεις στα ριζοχώρια Αποκορώνου και Σφακίων γιά ενημέρωση όλων των κατοίκων—Μικροσυμπλοκαί μετά των Τούρκων
«Κάθυγροι και κεκοπιακόντες εκ της τριώρου ανάντους πορείας καταλινόμεθα εν μέσω κοιλάδος υπό πρίνον πέριξ πυράς ένεκα δε της δρυμίτητος του ψύχους, καταλαμβανόμεθα υπό τρεμούλας. Θέτομεν βάρδιας εις τας κορυφάς, αι οποίαι ανάπτουσι πυράς καταφανείς εξ όλων των μερών του Αποκορώνου.Την επομένη λίαν πρωί εγειρόμεθα τρώγωμεν ολίγον άρτον, τυρόν, ελαίας και σκόρδον το σύνηθες μας άρτημα. Μετ΄ολίγον αναχωρούμεν εις Βατουδιάρην και μετά μίαν ώρα φθάνουμε εις Κράπη όπου και διανυκτερεύομεν, Περί το Μεσονύκτιον ειδοποιούμεθα ότι θα μας καταδιώξει ο στρατός, καταλάβαμεν τας οχυράς θέσεις και μείναμε όλη νύκτα με τα όπλα εις χείρας βεβαίως ειδοποιήθησαν και οι Σφακιανοί, Αλικαμπιώτες και οι Εμπροσνερίτες.»
Εκλογή προεδρείου
«Εισηγήθηκα εν μέσω φιλονικιών, ότι σωστό είναι να εκλεγεί ενας και μόνο πρόεδρος και τούτον υπέδειξα τον Μανούσον. Κουνδουράκην. Ο Γέρων Μαλινός, Σέργης Καλλιγιάννης και Αναγ Κουρινάκης συνεμερίσθησαν αμέσως την ιδέα μου και την εδέχθησαν Οι έριδες συνεχίζονται όταν συνερχόμεθα εις Πετρέ εις την οικίαν του Μ Χατζηγρηγόρη,όπως ενεργήσωμε τας εκλογάς, αλλά εγείρεται μεταξύμας ανταγωνισμός, έριδες και φιλονεικίαι.Aλλοι επέμεναν να γίνουν τρείς προεδροι και αλλοι να πείσωσι αυτούς οτι δεν είναι πρέπον ουδ΄οφέλιμον να έχωμεν τρείς προέδρους αλλ΄ένα μόνον. Ο ιατρός εξ΄Άποκορώνου Γ, Μυλωνογιαννάκης επέμενε αν δεν γίνει τριμελές προεδρείο να εκλεγεί εκείνος πρόεδρος.
Επί τέλους προβαίνομενεις την λύσιν του ζητήματος μας διά ψηφοφορίας. Είμεθα παρόντες 25 εκ των οποίων 14 εψήφισαν υπέρ του ενός προέδρου, μεταξύ αυτών οι, Παπά Μαλέκος, Μαλινός, Ζερβός, Κουρινάκης, και Πολέντας.
Κατόπιν τούτου εξελέξαμεν πρόεδρον μεν τον Μ Κουνδουράκην, αντιπροέδρους δε τους Γ Μυλωνογιαννάκην, Στ Φωτάκην και Μ Ζερβόν και εν συνεχεία επέρχεται διάλυσις του εκλογητηρίου.
Αναχωρούμεν διά Ασή Γωνιά και μετά με καύσωνα, ανερχόμεθα το κάτω Αγόρι και εκείθεν την απότομον κατωφέρειαν προς τον Κουρνά, υποφέρω δεινώς εκ των υποδημάτων μου διότι μοι τα έραψαν στενά και με ενοχλούν προ πάντων κατά την κατωφέρειαν
Μετά ολίγας ημέρας επανερχόμεθα στο Κλήμα και κατασκηνώνουμε ανατολικά πάνω από το χωρίο Μαθέ, όπου ήτο καταφανής ο κόλπος του Αλμυρού. Βλέπομεν ότι κοντά στην Αλμυρούπολη ήτο στρατοπεδευμένο ένα τάγμα Τούρκικου στρατού και ένα λόχον χωροφυλάκων. Ενεκα που είχαμε μείνει μόλις είκοσι από το Κλήμα ανερχόμεθα εις θέσιν χαλάρα,στέρνα Σκούζη,όπου διανυκτερεύωμεν εν υπαίθρω.Εγώ υποφέρω πολύ διότι μ΄έχουν πληγώσει τα υποδήματα μου Την επομένην λίαν πρωί μοι φέρει ο πατήρ μου τα στιβάνια μου μαθαίνω τα της οικογενείας μου και δίδω σ΄αυτόν ενα κομμάτι κρέας δι΄αυτήν.»

Μάχη Αλικάμπου, Νοέμβριος 1895
«Το κυρίως χωρίον Αλίκαμπος με περίπου 1000 κατοίκους έχει και τα μετόχια Φιλίππου, Μάζα, Χάμπαθα,Φονές, Ασπροσυκιά και Μαθές Το κυρίως χωρίον βρίσκεται επί υψηλού οροπεδίου ευρισκόμενον εις τας υπωρείας των Ανατολικών Λ. Ορέων και εις τας βορείας κλιτύας αυτών. Προς βορράν αυτού εκτείνονται αι κορυφαί Αχνότρυπα, και Κερατίδι, Δυτικώτερον ευρίσκονται αι κορυφαί Καστρί 400 μέτρα περίπου από του χωρίου,Στοίχι 1000 περίπου μέτρα και Πύργος Κεφάλας 1200 μέτρα. Εις τας βορείους κλιτύας της Αχνότρυπας και των άλλων ορεινών όγκων ευρίσκονται τα αναφερόμενα μετόχια.
Ενεκα τούτων η θέσις του το καθιστά οχυρώτατον, υπό πολεμικήν έποψιν. Ιδού διατί εθεωρήσαμεν αυτό κατάλληλον ίνα προκαλέσωμεν εδώ την συμπλοκήν μετά του Τουρκικού στρατού.
Οι κάτοικοι του χωρίου Αλικάμπου εισίν λίαν φιλόξενοι,και φιλοπόλεμοι. Οι φιλοπολεμικώτεροι δε αυτών εισίν αι οικογένειαι των Γρύλληδων εξ΄ης κατάγομαι και εγώ ούσα κλάδος της εξ΄Ασκύφου οικογενείας των Μπουζήδων της αναδειξάσης πλείστους ήρωας ,εν οις και τους Μπουζομάρκον και Μπουζονικόλαν, ήρωας της Γραμπούσης και του Πύργου του Αλιδάκη,των Μαρίνηδωνκαι Τζιανούκων.
Πληροφορούμεθα ότι προδόται ειδοποίησαν την Διοίκησιν ότι το προεδρείον της Μεταπολιτευτικής Επιτροπής, ευρίσκεται ενταύθα ,θέλει επέλθει καθ΄ημών αφεύκτως ο στρατός. Ημείς ριγούντες και με παγωμένας τας χείρας αναμένομεν ,ακίνητοι εις τας θέσεις μας,. Ετοιμαζόμεθα προς υποδοχήν. Σε λίγο και σε απόσταση περίπου 200 μέτρων κάτωθεν ημών, ακούω φωνήν εντοπίου Τούρκου,εμείς είμεθα Τούρκοι και είμαστε και χαςίρι.Την φωνήν ταύτην επηκολούθησαν δύο πυροβολισμοί τούτους δε συμπυροκρότησις εκ μέρους των Τούρκων, διότι αι σφαίραι διήλθον άνωθεν των κεφαλών μας. Εις την συμπυροκρότησιν ταύτην απηντήσαμεν αμέσως οι εις τον Πύργον Κεφάλας σύντροφοι μας και ημείς και άρχετια η μάχη καταλαμβάνοντες και την κορυφήν Ντάμπαση
Η μάχη είναι πεισματώδης. Μη έχοντες ουδένα φόβον υπερφαλαγγίσεως πολεμούμεν καρτερικώτατα μη αφήνοντες τους Τούρκους να προχωρήσωσιν ουδέ κατά βήμα.
Ο Τούρκικος στρατός λοξεύσας από το κύριο σώμα και διελθών τα μετόχια Φιλίππου,Μάζαν και Χάμπαθα επειράτο να ανέλθει άνωθεν του Φονέ, τον λόφον της Αχνότρυπας Σε λίγο ισχυρά συμπυροκρότησις ακούγεται από του μέρους του Κλήματος. Hτο σήμα του Τουρκικου στρατού όστις αφιχθείς εκ Ρεθύμνηςτην νύκτα, είχε καταλάβει την θέσιν ταύτην, όπως μας κόψει προς εκείνο το μέρος υποχώρησιν, στρατιωτικώτατα υπό προδοτών τοθετηθέν εκεί. Τα γεγονότα ταύτα εγένοντο αφορμήν να υποχωρήσωσιν οι εις Αχνότρυπα ευρισκόμενοι Αλικαμπιώτες.
Οι Τούρκοι μετά την υποχώρησιν των Αλικαμπιωτών ανήλθον εις αυτήν και κατέλαβον τον εις θέσιν Πάτελα έρηπομένον Πύργον άνωθεν του Αλικάμπου ευρισκόμενο απ΄όπου πυροβολούσιν αδιακόπως εναντίον του χωρίου. Εις θέσιν Καστρί η μάχη εξακολουθεί πεισματώδης. Ο Γέρω Σκουζογιάννης άοπλος περιτρέχων απ’ο της μιας θέσεως εις την άλλην διανέμει φυσίγγια τα οποία εφύλατε από του 1878.Ενεψύχωνε δε τους Αλικαμπιώτας μεταξύ των οποίων ήτο και ο ανδρειότατος υιός του.Μετά την εξάντλησιν των φυσιγγίων άρχεται η υποχώρησις από το Καστρί, εμείς όμως από την θέσιν Ντάμπαση δεν υποχωρούμεναλλά πυροβολούμεν αραιώς κατά των Τούρκων. Σε λίγο πληροφορούμεθα ότι εισήλθον οι Τούρκοι εις Αλίκαμπον και ότι εφονεύθη ο ομοχώριος μου Ανδρέας Κ.Βενάκης προς το μέρος του Βαφέ, επίσης εφόνευσαν τους, Κ. Δουράκην, Γρηγ. Παπαδάκην και Ιωάν. Κ. Φουντουλάκην ετραυμάτησαν δε βαρέως τον Ιωσήφ Σταθάκην. Περί την 4ην απογευματινήν επιτιθέμεθα πανταχόθεν και η μάχη καταντά λυσσώδης.
Οι Τούρκοι άρχονται διατιθέμενοι προς υποχώρησιν. Υποχώρησιν σημαίνει η σάλπιγξ που τελικώς γίνεται άτακτος προς το μέρος των Βρυσών. Σπεύδομεν και καταλαμβάνομεν αλληλοδιαδόχως τας θέσεις Καστρί ,Στοίχι, Πύργον της Κεφάλας κτλ. Η αρχομενη να κοπάζει μάχη επαναλαμβάνεται στην περιοχή Βρυσών, των με Τούρκων κατεχόντων τις Βρύσες οι δε ημέτεροι τους πέριξ λόφους.
Οι υπό τους Παπά Μαλέκον και καλογερήν,Μιχ Διγενάκης εκ Φρέ μετ΄άλλων Φρεδιανών, Νιππιανών, και Βαφιανών ήσαν οι καταλαβόντες τα νώτα των Τούρκων θελήσαντες να κόψωσιν την υποχώρησιν αυτών, αλλά κατόπιν ελλείψει πολεμοφοδίων ηναγκάσθησαν ν΄αφήσωσιν αυτούς ελευθέρους να επιστρέψωσιν εις Βαμον.
Ο αριθμός των φονευθέντων και πληγωθέντων Τούρκων, ειναι μεγάλος μόνο εις το πεδίον της μάχης εκγατέλειψαν δέκα εννέα μη δυνηθέντες να παραλάβωσιν αυτούς.
Εκ των ημετέρων εφονεύθησαν, εκτός του Βενιανάκη οι,Ι.Κουκάκης εξ Εμπροσνιέρου, Ε. Συμβουλάκης εκΦρέ. Οι τραυματίες ήσαν, οΣαλεβουράκης, Νικ Γυμπάκης, και ο Γέρω - Ντουκάκης.»

Μάχη Βάμου,Μάιος 1896-Επιστολή του ήρωος Παπά Μαλέκου-Εγγραφο προς Βουλευτάς
Ο Βάμος είναι εις το μέσον περίπου της επαρχίας Αποκορώνου, από το1868 ειναι πρωτεύουσα του νομού Σφακίων εχει Πρωτοδικείον, Κακουργοδικείον, Ειρηνοδικείον, Λογιστήριον, και σχολεία. Είναι επί υψώματος επικλινούς εκ Νότου προς Βορράν.Σύγκειται εκ του κυρίως Βάμου,και των συνοικιών, Κανδυλιανά, Τσικολιανάκαι Μαμουνιανά

Οχυρώσεις
Στο υψηλότερον μέρος, προς Νότο, ίσταται το λαμπρόν Διοικητήριον εστραμένον προς ανατολάς με την ημισέληνον έμπροσθεν. Σ΄αυτό έχουσιν εγκατασταθεί άπασαι αι αρχαί και στρατωνίζονται υπερ των 1200 στρατιώται. Εχειορυχθεί δεξαμενή γιά νερό όλο τον΄χρόνο γιά τις ανάγκες περίπου 2000 ατόμων και των αναγκαίων αυτοίς κτηνών.
Ολα αυτά κατασκευάσθησαν το 1863 υπό του Σάββα Πασά. Ταύτα επυρπόλησαν οι επαναστάτες το 1878, όμως ο Μαχμούτ Πασσάς τα επισκεύασε το 1892. Νότια του Διοικητηρίου στο ύψωμα Ανυφαντή που δεσπόζει των Βρυσών, αλλά και ανατολικότερον έχουν οχυρώσεις γιά να αποκρουσθούν οι επιθέσεις των χριστιανών από τα γύρω χωριά.Ανάλογες οχυρωσεις υπάρχουν προς το μέρος και των άλλων χριστιανικών χωρίων,Φρέ, Αρμένων, Καλυβών, Γαβαλοχωρίου,κτλ
Εννοείται οτι η θέσις αύτητων Βαμιανών εξηνάγκασεν αυτούς να γείνωσι εκ των καλλιτέρων τεχνιτών του πολέμου, διαπρέπουν μεταξύ αυτών οι Μαλέκηδες, ο Φλεμετοκόλης, τινές Καλλιγιάννηδες και Γαλάνηδες, οι Μπολάκηδες, οι Λιματζίδες και ο Νικ. Καραβάνος. Κανένα ‘αλλον χωρίον πλην αυτού και του Τσιβαρά δεν έχουσιν καταστραφεί συχνότερον και περισσότερον.

Η πολιορκία του Βάμου
«Στις αρχές Μαίου η Επιτροπή συνεδριάζει εις Νίππο Αποκορώνου, όπου πληροφορούμεθα ότι οι Επίσκοποι Κυδωνίας και Αποκορώνου Νικηφόρος και ΚΙσσάμου και Σελίνου, Δωρόθεος έρχονται προς συνάντησιν μας. Πράγματι ήλθον οι Επίσκοποι και κατέλυσαν εις την οικίαν Ελευθ.Χριστουλάκη σε λίγο άρχονται αι κωδωνοκρουσίαι αγγέλουσαι την Συνέλευσιν των συναθροισθέντων,εις την αυλήν του εν μέσω χωρίου Ναού
Οι Επίσκοποι λαμβάνοντες διαδοχικώς και επανειλημμένως τον λόγον παρακινούσιν ημάς όπως διαλυθώμεν διότι άλλως η Τουρκική Κυβέρνησις δεν συγκαλεί την Βουλή και δεν παραχωρεί τίποτα εις τον τόπον. Εχουσιν δε εντολήν του Οικουμενικού Πατριάρχου να παρακαλέσωσιν ημάς να διαλυθώμεν.
Εξέρχομαι και βλέπω τον λαόν εις άκρον ερεθισμένον Οι Παππά Μαλέκος και Καλογερής κραυγάζοντες θέλουσιν να φονευθεί ο Επίσκοπος Νικηφόρος ως προδότης τους αποτρέπω συμφωνούντες οτι από σήμερον άρχονται αι εχθροπραξίες
Τα μέλη της Επιτροπής αναχωρούν, με τους ομοχώριους των για την πολιορκία του Βάμου. Εγώ παραλαβών τους Αλικαμπιώτας,σπέυδω διά Λιτσάρδαν και από εκεί, όπως πάντοτε κάνουν οι Αλικαμπιώτες, να κτυπίσωμεν τον Τούρκικο στρατό του Βάμου και ούτως αρχίσωμεν την από πολλού μελετωμένην πολιορκίαν Ο Βάμος έχει κυκλωθεί πανταχώθεν Αλλά και οι τολμηρότεροι κάτοικοι του, υπό τον Παππά Μαλέκον δημιουργούν αντιπερισπασμόν καταλαμβάνοντες οικίας στην συνοικίαν Τσικολιανά, ως και τον νέον οικοδομούμενον Ναόν του χωρίου. Ολες οι θέσεις των χριστιανών ενισχύονται συνεχώςκαι καθιστούν δύσκολον την θέσιν των πολιορκουμένων. Εντός του χωρίου γίνονται μάχαι πεισματώδεις, έχουν εισέλθει σ΄αυτό χριστιανοί και έχουν καταλάβει οικίας έναντι του Διοικητηρίου Τας επομένας ημέρας αι θέσεις μας ενισχύονται συνεχώς υπό οπλιτών εκ των επαρχιών, Αποκορώνου, Σφακίων, Κυδωνίας και Ρεθύμνης. Πληροφορούμεθα ότι ο Παππά Μαλέκος μετά των ανδρών του κατέλαβεν το αρτοποιείον του Τούρκικου στρατού και κατέσχεν τονάρτον αυτού όχι μια αλλά δύο φοράς
Αι μάχαι κατά των πολιορκουμένων είναι λυσσώδεις σε όλας τις διευθύνσεις, κατά του Διοικητηριου βάλουν και Σελιανοί, λικοτιναριανοί, Καλαμιτσιανοί, και πολλοί άλλοι προστρέξαντες Αποκορωνιώτες ,οι εν αυτώ Τούρκοι κλονίζονται και ζητούσιν βοήθεια διά της σάλπιγγος. Ενθαρρυνθέντες δε, δεν ακούει τις άλλο τι παρά :
απάνωτων μωρέ!!.
Σε λίγο έρχεται είδησις περί ελεύσεως εις Καλύβας νέου Τούρκικου στρατού,Αλβανών και εντοπίων Οθωμανών υπό τον Χουσείν Μπάτρη και Αλβανού αρχηγού της χωροφυλακής Εμήν Πασσά. Σφοδραι μάχες γίνονται στον Τσιβαράν και απεκρούσθησαν οι αποπειραθέντες γιά ενίσχυσιν Τούρκοι.
Την έφοδον των Τούρκων βοηθώσιν το φρούριο Ιτζεδίν δια τοπομαχικού πυροβόλου ο άνωθεν αυτού Πύργος δια πεδινού πυροβόλου και εν πολεμικόν παρά ταις Καλύβες κατά των θέσεων των ημετέρων δια μεγάλων τηλεβόλων
Η πολιορκία εξακολουθεί επίμονος μετά τον εφοδιασμόν μας με εννέα κιβώτια φυσιγγιων σταλέντων εξ΄Αθηνών . Βεβαιούμεθα ότι οι εις Βάμον πολιορκούμενοι ανέρχονται εις 1200 στρατιώτας ,50 Αλβανοί χωροφύλακες και πολλοί πολιτικοί υπάλληλοι Μέχρι σήμερον έχουν αφιχθεί εις Καλύβες 1250 στρατιώτες προπάντων Βεγγάζιοι, ενώ οι πολιορκούντες τον Βάμον δεν υπερβαίνουν τους 1500.
Ο κανονιοβολισμός εξακολουθεί εξ ΄ενός πολεμικού, τας βολάς διευθύνουσιν κατά των χωρίων Πλάκας καιΤσιβαρά Πολλοί των επαναστατών εχουσιν εισέλθει εντός του χωρίου και μαζί με τους άνδρες του Παππά Μαλέκο μάχονται κατά των Τούρκων. Οι πολιορκούμενοι Τούρκοι δεικνύουσιν σημεία στενοχωρίας και κοπώσεως. Ευρίσκομαι σε υψηλόν σημείον απ΄όπου είναι ορατά όλα τα σημεία της μάχης. Οι ημέτεροι καταδιώκουν εκ του πλησίων τους Τούρκους εις την δημοσίαν οδόν Χανίων-Βάμου ερχόμενοι μετ΄αυτών πολλάκις εις χείρας.

Απώλειες.
Μετά την λήξιν των μαχών επανέρχομαι εις την οικογένειαν μου και πληροφορούμαι οτι εφονευθησαν οι:
Σταυρ.Γρύλλος, Γεώρ Αποστολάκης, Σταύρ Μπικουβάρης, Χρισ Κατσούλη,και άλλα 15 ακόμα άτομα, τα περισσότερα εξ, Αποκορώνου.
Οι κώδωνες των εκκλησιών, Αλικάμπου, Εμπροσνέρου, Βαφέ, Νίππους, Φρέ και όλων των χωρίων του Αποκόρωνα ηχούν πενθίμως, αφ΄ετέρου βλέπω μαύρον καπνόν αναθρώσκοντα εισέτι εκ των ερειπίων του Βάμου και σπαράσσεται η καρδία μου. Εν γένει η σήμερον ημέρα φαίνεται εις εμέ μαύρη και ότι κατ΄αυτήν το παν κατακαλύπτει βαρύ πένθος
Αι απώλειαι των Τούρκων είναι πολύ πλείονες, καθ΄ά με βεβαιούσιν, ευρέθησαν εις τα πέριξ του Βάμου και μέχρι Τσιβαράν 207 πτώματα
Υπολογίζομεν ότι οι ημέτεροι θα έλαβον ως λάφυρα 300 όπλα Μαρτίνι,263 σκηνές, 200 σάκκους αλεύρων,ορύζης, σακχάρεως και οσπρίων,100 δοχεά εκ λευκοσιδήρου πλήρη βουτύρου, ενδύματα κτλ

Eπιστολή προς Βουλευτάς.
Μετά την λήξιν της πολιορκίας Βάμου συνελθόντες εις Φρε αποστέλλομεν προς τους Βουλευτάς το έγγραφον
Κύριοι Βουλευταί Εσωκλείστως αποστέλλομεν υμίν τα αιτήματα, τα οποία εννοεί ο Χριστιανικός Κρητικός λαός να υποβληθώσιν υφ΄υμών εις τον Σουλτάνον και εις τους εν Χανιοις αντιπροσώπους των εξ Μεγάλων Ευρωπαικών Δυνάμεων και της Ελλάδος δι΄υπομνήματος και ουχί δι αποφάσεως των ειδικών συνεδριών του Σωματίου.Απαντα τα αιτήματα ταύτα, εκ των οποίων δέον να μη μεταβληθή η παραληφθή ουδέ το ελάχιστον,αναγράφονται εν τω υπομνήματι, το οποίον συνέταξεν ο Χριστιανικός Κρητικός λαός την 3και 10 Σεπτεμρίου 1895 και επέδωκεν εις τους εν Χανίοις αντιπροσώπους των εξ Μεγάλων Δυνάμεων και της Ελλάδος, εκτός προσθηκών τινών και μεταβολών τας οποίας αποστέλλομεν μετά του ειρημμένου υπομνήματος.
Ο Χριστιανικός Κρητικός λαός παρακολουθεί υμάς όπως εν τοις αντιγράφοις των αιτημάτων,τα οποία θα υποβάλητε προς τους Προξένους υπενθυμήσητε αυτοις, ότι ο διακαής πόθος του Χριστιανικού Κρητικού λαού είναι η ένωσις αυτού μετά της μητρός Ελλάδος, αλλ΄ότι σεβόμενοι την θέλησιν των Δυνάμεων, ας αντιπροσωπεύουσιν, αναβάλλομεν και ήδη τον προς τούτο αγώνα μας, τάξητε δε προθεσμίαν, ουχί ανωτέραν των 10-15 ημερών εντός των οποίων ο λαός ένοπλος αναμένει την παραχώρησιν των δικαίων αιτημάτων αυτού.
Εν Φρέ τη 24 Ιουνίου 1896

Μάχη εις Αλμυρίδα
Ομάδα επαναστατών κατέρχεται ειςτους οικίσκους της Αλμυρίδας εις την παραλίαν ενώ άνωθεν αυτών εις θέσιν Φοινικιάν βρίσκονται οι Τούρκοι, η μάχη σφοδρύνεται. Παραλαμβάνω άπαντας εκ του χωρίου Αλικάμπου και των μετοχίων αυτού οπλίτας περίπου 200 με επί κεφαλής, τον πατέρα μου άοπλον, τον Γέρω Σκουζογιάννην,τον Εμ Γρύλλον, και τους λοιπούς και κατέρχομαι προς μάχην . Μας μιμούνται πολλοί άλλοι οπλίται ,κυρίως εκ του Αγίου Βασιλείου που είναι περίπου 1000, και καταλαμβάνουν επικαίρους θέσεις. Μετά μάχην σφοδρότατη οι Τούρκοι υποχωρουν .Μοι προξενεί ανέκφραστον χαράν και αγαλίασιν το λαμπρόν θέαμα, όπερ παριστά η στρατηγηκοτάτη τω όντι παράταξις των οπλιτών είτε δι΄άμυναν είτε δι΄επίθεσιν, ήτις έχει εκτελεσθεί αυθορμ΄ητως, άνευ ουδεμιάς διαταγής.
Η διάταξις ήτο όπως ακριβώς των αρχαίων Σπαρτιατών. ¨Οπισθεν της πρώτης γραμής μάχης των Αποκορωνιωτών υπήρχε η δεύτερη γραμμή μάχης κυρίως Σφακιανών, πίσω από την δε[υτερη,Τρίτη,Τετάρτη κλπ γραμμαί. Εξ όλων των σημείων των γραμμών βάλουσιν αδιακόπως κατά των Τούρκων. Εαν ήτο δυνατόν να τους στενοχωρήσωμεν και εκ της θαλάσσης θα τους ηχμαλωτίζομεν αλλά φεύ, διότι εκ θαλάσσης και εκ των Φουρίων υποστηρίζονται οι Τούρκοι.
Επελθόντος του σκότους οι Τούρκοι υποχωρούν και ημείς κατερχόμεθα εις Αλμυρίδα. Πληροφορούμεθα τα κατωρθώματα του Λεωνίδα Μαλέκου του όντος παληκαριού και του Μιχ. Μυλωνογιαννάκη. Εφονεύθη δε ο Γεώρ. Χαριτάκης, τραυματίες δε ήσαν ο Αντ Κάπος, Π Τρούλος, Α Καραβάνος, Εμμ Ανδρουλιδάκης, και Μανούσος Γρύλλος εξ Αλικάμπου.
Συνάθροισιν εις Τζιτζιφέ την 27 Ιουλίου 1896
Μετ΄ονομασία της Μεταπολιτευτικής Επαναστατικής Επιτροπής σε Γενική Επαναστατική Συνέλευσιν. Η συρροή του πλήθους στο Τζιτζιφέ είναι αρκετά μεγάλη υπερβαίνει τις 3000., οι έριδες και φιλονικίες είναι πολλές. Υπήρξε παράκλησις που έγινε δεκτή δια βοής από όλους σχεδόν τους παρευρισκομένους ,όπως σχηματισθεί επιτροπή εκ δύο αντιπροσώπων εξ εκάστης επαρχίας γιά να συμμετάσχουν στην εκλογή προεδρείου.Εκλέγωνται οι, Γ. Αναγνωστακης και Δ. Γογονην εξ Άποκορώνου, Α. Κριαραν και Π Τσιριντάνην εκ Σφακίων, Ν.Ζουρίδην και Σ. Κολοκυθά εκ Κυδωνίας, Παπά Κασέλον εκ Σελίνου Ε. Μαρκαντωνάκη και Παπαναγιωτάκην εκ Κισσάμου Ν. Δεληγιώργη εκ της πόλεως Ρεθύμνης, Ελευθ. Βενιζέλον εκ της πόλεως Χανίων,Γ. Ανδρεαδάκην και Ε. Τσουπάκην εξ αΑμαρίου και ΕΜΜ. Μαραγκουδάκη και Ν. Φωτάκην εξ΄Αγίου Βασιλείου.

Αναχώρησις εις Κάμπους- Εκλογή του σωματίου της Επαναστατικής Συνέλευσιs.
Εις τους Κάμπους καταφθάνουν από όλα τα μέρη. Οι εκ της Ρεθύμνης προερχόμενοι παρακαλούσι να προσληφθεί ως αντιπρόεδρος ο Στυλ Βαρδάκης . Εκλέγομεν το Σωματείον το οποίον εψηφίσθη υπό των 148 εκ των 165 παρόντων πληρεξουσίων Καλούμεν τους πληρεξουσίους εις συνεδρίασιν εις την εκκλησίαν και αναγιγνώσκομεν τα πρακτικά της εκλογής μας, όπερ επικυρούνται και αναγνωριζόμεθα ως αποτελούντες το οριστικόν Προεδρείον της Γενικής Επαναστατικής Συνελεύσεως των Κρητών.Μετά την επικύρωσιν της εκλογής μας προτείνεται η σύνταξις κανονισμού των εργασιών του Σωματείου της Συνελεύσεως Μετά προέβημεν εις την εκλογήν του οριστικού Προεδρείου της Συνελεύσεως καταρτισθέντος ως εξής.
Πρόεδρος
Μ. Κουνδουράκης,
Αντιπρόεδροι
Γ. Μυλωνογιαννάκης εξ΄Αποκορώνου, Σ Βαρδάκης εκ Ρεθύμνης, Ι Καλογερής εκ Κυδωνίας,και Λ. Λιωνάκης εκ Κισσάμου.
Γενικός Γραμματέας
Ιωσήφ Γ. Λεκανίδης

Συνεδρίαση της Επαναστατικής Συνελεύσεως εις Βάμον
Κατά την συνεδρίασιν αποφασίζει να εκδόσει ψήφισμα δι΄ου εκφράζει την άπειρον αυτής ευγνωμοσύνη προς τους Αξιωματικους , υπαξιωματικούς και στρατιώτας του Ελληνικού στρατού και τους εθελοντάς τους κατελθόντας εις Κρήτην,και συνετέλεσαν εις την ευχάριστον λύσιν του Κρητικού ζητήματος. Επίσης εκφράζει την άπειρον αυτής ευγνωμοσύνην προς τον Ελληνικ’ον και Ευρωπαικόν τύπον δι΄ην υποστήριξιν παρέσχον εις το κίνημα μας.

Αναχώρησις Ιωσήφ Λεκανίδh εις Αθήνας
Αποφασίζω ν΄αναχωρήσω δι΄Αθήνας κοντά στην οικογένεια μου που θα έχει ανάγκη της αρωγής μου και διότι νομίζω ότι στο δρόμο που έχει εισέλθει το Κρητικό ζήτημα, διαμένων εις Αθήνας, δύναμαι να παρακολουθώ εκ του πλησίον την πορείαν αυτού. Στις 10Φεβρουαρίου 1898 καταπλέομεν εις Πειραιά και ανέρχομαι εις Αθήνας παρά τη οικογενεία μου. Φροντίζω περί της οικονομικής βελτιώσεως της θέσεως της, επικουρούμενος υπό της οικογενείας του Ιωαν Νικολαιδου στενού συγγενούς της συζύγου μου. Διαμονή εις Αθήνας όπου η γρίπη κάνει θραύσιν υφ΄ης προσβάλλεται ο πατήρ μου ,όστις αποθνήσκει μετά τρείς ημέρας εις ηλικίαν 75 ετων. Είχε λάβει μέρος εις τας επαναστάσεις των ετών 1841, 1858,1866, καθ΄άς τω απενεμήθησαν διαδοχικώς οι βαθμοί εκατοντάρχου, και πεντακοσιάρχου και 1877-78, ότε τω απενεμηθη ο βαθμός του χιλιάρχου.
Επιστροφή εις Χανιά –Αφιξη του Πρίγκηπος Γεωργίου την 9 Δεκεμβρίου 1898
Την 7 Δεκ. Αναχωρεί ο Πρίγκηψ δια Μήλον απ΄όπου θέλουσι παραλάβουν αυτόν αι 4 Πολεμικαί Ναυαρχίδες των 4 Μεγ Δυνάμεων ίνα μεταφέρουσιν αυτόν εις Κρήτην.Σήμερα αναχωρεί και ο Ιωσήφ Λεκανίδης με το ατμόπλοιον Κρήτη ‘οπου αύριον φθάνει εις Χανιά.
Κυριακή, 9η Δεκ. Του 1898 ο; Πρίγκηψ Γεώργιος της Ελλάδος αφικνείται εις Σούδαν επιβαίνων της Γαλλικής Ναυαρχίδος, συνοδευμένης υπό τριών άλλων Ναυαρχίδων, της Αγγλικής, της Ιταλικής και της Ρωσσικής. Κατήλθεν με τον τίτλον Υπάτου Αρμοστού των Μεγάλων Δυνάμεων και με την υποστήρηξιν αυτών. Οι Ναυαρχοι των Μ. Δυνάμεων, Ποττιέ της Γαλλίας, Νοέλ της Αγγλίας, Μπεττόλιο της Ιταλίας και Σκρίδλωφ της Ρωσσίας, τον υπεδέχθησαν εν Σούδαν. Εν Χανίοις γίνεται αυτώ εγκαρδιοτάτη υποδοχή υπό του λαού φθάνουσα μέχρις αληθούς αποθεώσεως Εισελθών εις Χανιά, ο Πρίγκηψ, επορεύθη εις τον ιερόν καθεδρικόν Ναό Χανίων όπου εψάλη δοξολογία και εκείθεν ωδηγήθη εις το εν τη συνοικία Καστελλίου Χανίων,Διοικητήριον. Εκεί ο Πρόεδρος του Συμβουλίου των Ναυάρχων Ποττιέ, τω παρέδωσε επισήμως ,ενώπιων και των λοιπών Ναυάρχων την υπερτάτην Διοίκησιν της Νήσου.Αμέσως υψώθη η Κρητική σημαία εις τον ιστόν του Διοικητηρίου και εχαιρετίσθη διά κανονιοβολισμόν των Ευρωπαικών Πολεμικών πλοίων και δια συριγμών των εκεί ελλιμενισμένων εμπορικών πλοίων.
Ούτω με το τέλος του τυχερού έτους 1898 ήλθεν και το τέλος του μαρτυρίου της Κρήτης μας. Είναι αλήθεια η όνειρο Θεέμου, πως βασιλόπουλο της ποθητής μας Μάννας πατεί τα χώματα της σκλαβωμένης κόρη της .Είναι αλήθεια, είναι αλήθεια» ...

Είμαστε ευγνώμονες στον Ιωσήφ Λεκανίδη και γιά το ημερολόγιον του διότι δεν θα υπήρχεν ιστορία , αν δεν υπήρχεν από γεννιάς εις γεννεά μετάδοσις των όσων είδε και έπραξε εκάστη τούτων..
Μετά την απελευθέρωση της Κρήτης ο Ιωσήφ Λεκανίδης διορίσθη Πρόεδρος του Πρωτοδικείου Βάμου, αλλά μετά 3 ετη παρετήθη και προτίμησε το ελεύθερον επάγγελμα της δικηγορίας που του επέτρεπε να πολιτεύεται.Ειργάσθη ως πληρεξούσιος εκλεγόμενος επί Κρητικής Πολιτείας και ως Βουλευτής επί Ελληνικής μετά την ένωση.
14/2/2009
Νικ. Ξεν. Γρυλλάκης